Een deuk in uw eigen auto is vervelend. Een deuk in de auto van de zaak voelt anders: naast de schade zelf komt er meteen een ongemakkelijk gesprek bij. Moet u dit betalen? Mag uw werkgever het eigen risico van uw loon aftrekken? En als u op het schadeformulier heeft ingevuld dat u aansprakelijk bent, staat u dan al met 1-0 achter?
Wij zien dit in de werkplaats geregeld. Iemand komt langs met een bestelbus of een leaseauto van het werk, de schade zelf is overzichtelijk, maar de vraag die blijft hangen gaat over de loonstrook van volgende maand. Hieronder zetten wij op een rij wat de wet zegt, hoe rechters daar in de praktijk mee omgaan en wat u verstandig doet. Wij zijn een schadeherstelbedrijf en geen juridisch adviseur, dus voor uw eigen situatie gaat u het beste naar uw vakbond, een jurist of het Juridisch Loket. De hoofdlijn is gelukkig helder.
Eerst het belangrijkste: tijdens werktijd bent u in de regel niet aansprakelijk
Het uitgangspunt staat in artikel 7:661 van het Burgerlijk Wetboek. Een werknemer die bij de uitvoering van zijn werk schade toebrengt aan de werkgever, is daarvoor niet aansprakelijk, tenzij die schade het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid.
De gedachte erachter is logisch. Wie de hele dag voor zijn werk in de auto zit, maakt vaker een verkeersfout dan iemand die alleen in het weekend rijdt. Dat risico hoort bij het werk, en dus bij de werkgever. Bovendien is het de werkgever die de auto uitzoekt, verzekert en de dekking bepaalt. U heeft op geen van die keuzes invloed.
Belangrijk detail: de werkgever moet opzet of bewuste roekeloosheid bewijzen, niet u het tegendeel. Rechters zeggen dat met zoveel woorden. Zolang dat bewijs er niet ligt, is er niets verschuldigd.
Wat is bewuste roekeloosheid eigenlijk?
Hier lopen de meeste discussies op stuk. Bewuste roekeloosheid is iets heel anders dan een domme fout. De Hoge Raad hanteert een strenge maatstaf: u moet u vlak voor het ongeval daadwerkelijk bewust zijn geweest van het roekeloze karakter van uw gedrag. Het gaat dus niet om wat een redelijk mens had moeten begrijpen, maar om wat er op dat moment werkelijk in uw hoofd omging. Die drempel wordt in de praktijk zelden gehaald.
Drie echte zaken maken duidelijk hoe hoog die drempel ligt.
| Wat er gebeurde | Oordeel van de rechter |
|---|---|
| Taxichauffeur rijdt in Kerkrade om 01.00 uur langs een afsluiting en raakt een opengebroken wegdek | Geen bewuste roekeloosheid. De werkgever kreeg de schade niet vergoed |
| Accountmanager tankt benzine in een dieselleaseauto | Geen bewuste roekeloosheid. Het hof noemde het een domme vergissing die nu eenmaal kan gebeuren |
| Bezorger rijdt bij regen met 25 km per uur achterop een voorganger, bedrijfsauto total loss | Geen bewuste roekeloosheid. De werkgever moest het ingehouden bedrag terugbetalen |
Let vooral op die laatste. De werkgever vond zichzelf daar nog coulant: van een total loss bedrijfsauto vroeg hij maar 600 euro terug, in twaalf termijnen van 50 euro. De rechter oordeelde in 2025 dat ook dat niet mocht en dat de al ingehouden bedragen terug moesten, vermeerderd met een wettelijke verhoging wegens te late loonbetaling. Wat wel over de drempel heen komt, is het zware werk: rijden onder invloed of opzettelijke beschadiging. Een aanrijding in het spitsverkeer hoort daar niet bij.
Maar ik heb toch een autoregeling getekend?
Dit is het tweede punt waarop veel werkgevers zich verkijken. De wet laat inderdaad ruimte om van de hoofdregel af te wijken, maar stelt daar twee voorwaarden aan die allebei moeten kloppen:
- de afwijking staat in een schriftelijke overeenkomst, bijvoorbeeld in uw arbeidsovereenkomst of in een ondertekende autoregeling, en
- dit kan alleen voor zover u voor die schade verzekerd bent.
Die tweede voorwaarde is precies waar een eigen risico op strandt. Het eigen risico is per definitie het stukje dat niet verzekerd is. Een clausule die zegt dat het eigen risico op de werknemer wordt verhaald, gaat dus over onverzekerde schade en houdt bij werktijdschade meestal geen stand.
Een gerechtshof oordeelde precies zo in een zaak waarin de leaseregeling letterlijk bepaalde dat schade zou worden verhaald door inhouding op het salaris. Die clausule redde de werkgever niet, omdat niet was gebleken dat de werknemer tegen dit soort schade verzekerd was. Het hof voegde toe dat het aan de werkgever is om voor die verzekering te zorgen, en dat u niet geacht kunt worden zelf de uitsluitingen in een polis na te pluizen en aanvullende dekking te kopen.
Ook een algemene zin als "de auto deskundig en zorgvuldig gebruiken" is te vaag om iets op te verhalen. Verwijst uw contract alleen naar een personeelshandboek of naar een regeling die u nooit ondertekende, dan ontbreekt de schriftelijke basis helemaal.
Mag de werkgever het eigen risico inhouden op uw loon?
Verrekenen met het loon mag alleen in een beperkt aantal gevallen, waaronder een door de werknemer verschuldigde schadevergoeding. De kern zit in dat ene woord: verschuldigd. Verrekening creëert geen schuld, zij veronderstelt er een. Bent u niet aansprakelijk, dan is er niets verschuldigd en dus ook niets om mee te verrekenen. Wordt er toch ingehouden, dan is dat simpelweg loon niet betalen. In de zaak uit 2025 leverde dat de werkgever naast terugbetaling ook een wettelijke verhoging en wettelijke rente op.
Daar komen nog twee grenzen bovenop, ook als u wel iets verschuldigd bent:
- Het minimumloon is beschermd. Sinds 2017 mag een werkgever geen inhoudingen of verrekeningen doen die ten koste gaan van het minimumloon. Er zijn enkele smalle uitzonderingen, bijvoorbeeld voor huisvesting en zorgpremie, maar autoschade hoort daar niet bij.
- Een ruimere verrekeningsclausule is vernietigbaar. Staat in uw autoregeling een bepaling die de werkgever meer verrekeningsruimte geeft dan de wet toestaat, dan kunt u die vernietigen.
Privégebruik: hier ligt het anders
Rijdt u de auto ook privé en gebeurt de schade in privétijd, dan geldt artikel 7:661 niet. Toch bent u ook dan niet vogelvrij: de Hoge Raad zette in 2014 een aparte lijn uit, op basis van goed werkgeverschap. De kern van die uitspraak: een werkgever kan niet-verzekerde schade van meer dan geringe omvang niet op u verhalen als die schade wel gedekt zou zijn geweest bij een gebruikelijke verzekering. En dan volgt de zin die er voor dit onderwerp het meest toe doet. Schade van meer dan geringe omvang is volgens de Hoge Raad schade die meer beloopt dan wat redelijkerwijs, als prikkel voor voorzichtig en zorgvuldig gedrag, voor eigen risico van de werknemer is te brengen.
Vertaald naar de praktijk: een bescheiden, vooraf schriftelijk vastgelegd eigen risico voor privéschade, in de orde van wat op een gewone particuliere polis gebruikelijk is, is verdedigbaar. Een complete schade van duizenden euro's op u afwentelen is dat niet. De Hoge Raad noemde geen bedrag, dus wees wantrouwend tegenover iedereen die zegt dat er een vast grensbedrag bestaat. Twee voorwaarden horen er wel bij: de gevallen en de omvang van het verhaal moeten zijn vastgelegd in een geldende regeling, en gaf uw werkgever u echt de keuze tussen volledige dekking en beperkte dekking met verhaal, dan ligt het anders als u ondubbelzinnig voor dat laatste koos.
En woon-werkverkeer?
Daar bestaat geen simpel antwoord op. Woon-werkverkeer wordt vaak in de privésfeer geplaatst, maar dat is geen vaste regel. In de zaak van de verkeerd getankte leaseauto oordeelde het hof juist dat de rit binnen de uitvoering van het werk viel, onder meer omdat de werknemer die dag thuis had gewerkt en onderweg was naar een klant. Het hangt dus echt af van de omstandigheden van die rit.
Hoe hoog is het eigen risico op een zakelijke auto?
Er bestaat geen landelijk gemiddelde dat betrouwbaar te onderbouwen is, dus dat noemen wij niet. Wat u wel kunt doen, is kijken naar wat leasemaatschappijen en verzekeraars zelf publiceren.
| Situatie | Gepubliceerde bedragen |
|---|---|
| Leaseauto, personenauto | vaak rond 135 euro per schade |
| Leaseauto, bestelbus of jonge bestuurder | vaak rond 225 euro per schade |
| Ruitreparatie versus ruitvervanging | reparatie vaak zonder eigen risico, vervanging een lager bedrag |
| Zakelijke cascoverzekering of wagenparkpolis | keuzes tussen ongeveer 125 en 1.000 euro |
Wat het bedrag bepaalt: het type voertuig, de leeftijd van de bestuurder en de afweging die uw werkgever maakte tussen premie en eigen risico. Een hoger eigen risico verlaagt de premie, en dat is een keuze van de werkgever, niet van u.
Let ook op het verschil tussen twee situaties die vaak door elkaar lopen. Bij een leaseauto is de leasemaatschappij eigenaar en verzekeraar; die handelt de schade af en belast het onverzekerde deel door aan uw werkgever, niet aan u. Bij een bedrijfsauto op de eigen wagenparkpolis draagt uw werkgever het eigen risico rechtstreeks.
Het eigen risico komt trouwens pas in beeld als er niets te verhalen valt. Is er een tegenpartij die aansprakelijk is, dan gaat de schade naar diens verzekeraar. Hoe dat werkt, leest u in eigen risico bij autoschade.
Het schadeformulier is geen bekentenis tegenover uw werkgever
Dit is het hardnekkigste misverstand van allemaal. Heeft u op het Europees schadeformulier ingevuld dat u aansprakelijk bent, dan gaat dat over uw verhouding tot de andere bestuurder. Het zegt niets over uw verhouding tot uw werkgever. Een rechter formuleerde dat in 2025 precies zo: die vermelding staat los van de verhouding tussen werkgever en werknemer.
Vul het formulier dus gewoon eerlijk en feitelijk in over wat er gebeurd is. Weiger niet te tekenen, want daarmee vertraagt u vooral de schadeafhandeling van de tegenpartij. Hoe u dat formulier correct invult, staat in het Europees schadeformulier invullen.
Wie bepaalt waar de auto hersteld wordt?
Eerlijk antwoord, ook als het in ons nadeel uitvalt: bij een leaseauto meestal niet u. De leasemaatschappij is eigenaar, draagt het restwaarderisico en stuurt het herstel daarom vrijwel altijd naar het eigen netwerk. Sommige maatschappijen laten vrije keuze wel toe, dus vraag het na in plaats van het aan te nemen.
Bij een bedrijfsauto op de polis van uw werkgever is er doorgaans veel meer ruimte, en beslist uw werkgever. Rijdt u zelf zo'n bus of bedrijfswagen, dan is het de moeite waard om uw werkgever te wijzen op de vrije keuze die in de meeste polissen bestaat. Zie ook zelf uw schadehersteller kiezen en wat wij doen aan schadeherstel van bedrijfsauto's en bestelwagens.
Wat u het beste doet na een aanrijding met de auto van de zaak
- Zorg eerst voor de veiligheid en bel bij letsel 112. Bij alleen blikschade volstaat het om samen het schadeformulier in te vullen.
- Vul het Europees schadeformulier in en maak foto's van beide auto's, de situatie en de verkeersborden. Noteer naam, kenteken en verzekeraar van de tegenpartij.
- Meld de schade snel. Veel leasecontracten eisen melding binnen 24 tot 48 uur. Te laat melden kan dekking kosten, en dat is precies het soort extra kosten waar discussie over ontstaat.
- Vraag schriftelijk om twee documenten: de schade-afrekening, en de autoregeling of leaseregeling die u daadwerkelijk heeft ondertekend. Zonder ondertekende regeling ontbreekt de basis voor verhaal.
- Maak bezwaar vóórdat er wordt ingehouden, schriftelijk en per e-mail. In de zaak uit 2025 was juist dat bezwaar vooraf een reden waarom de werkgever later aan het kortste eind trok.
- Vraag om een leaseverklaring als u zelf schadevrije jaren wilt opbouwen. Sinds 2022 kunt u die jaren op basis van zo'n verklaring op uw naam laten registreren.
- Zoek hulp als het escaleert: uw vakbond, een rechtsbijstandverzekering of het Juridisch Loket. Dit soort zaken wordt vaker in een gesprek opgelost dan bij de rechter.
Veelgestelde vragen
Ik heb schade gereden met de auto van de zaak. Moet ik dat betalen?
Tijdens werktijd in de regel niet. De wet zegt dat een werknemer niet aansprakelijk is voor schade die hij bij de uitvoering van zijn werk veroorzaakt, tenzij er sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid. Die drempel ligt hoog en de werkgever moet het bewijzen.
Mag mijn werkgever het eigen risico inhouden op mijn loon?
Alleen als u het bedrag ook echt verschuldigd bent. Bent u niet aansprakelijk, dan valt er niets te verrekenen en is de inhouding onterecht loon niet betalen. Bent u wel iets verschuldigd, dan mag de inhouding nooit ten koste gaan van uw minimumloon.
In mijn autoregeling staat dat ik het eigen risico betaal. Geldt dat?
Afwijken van de hoofdregel mag alleen schriftelijk én alleen voor zover u voor die schade verzekerd bent. Omdat een eigen risico juist het onverzekerde deel is, houdt zo'n clausule bij schade in werktijd meestal geen stand. Laat uw regeling wel nakijken door een jurist, want het hangt af van de precieze tekst.
Ik heb op het schadeformulier ingevuld dat ik aansprakelijk ben. Sta ik nu zwakker tegenover mijn werkgever?
Nee. Die vermelding gaat over uw verhouding tot de andere bestuurder en staat los van uw verhouding tot uw werkgever. Vul het formulier gewoon eerlijk in.
Geldt hetzelfde als ik de auto privé gebruikte?
Nee, dan geldt een andere regel. Uw werkgever mag niet-verzekerde schade van meer dan geringe omvang niet op u verhalen als een gebruikelijke verzekering die schade wel had gedekt. Een bescheiden, vooraf vastgelegd eigen risico als prikkel tot voorzichtig rijden is wel verdedigbaar.
Mag ik zelf kiezen waar mijn leaseauto wordt gerepareerd?
Meestal niet. De leasemaatschappij is eigenaar en stuurt het herstel doorgaans naar haar eigen netwerk. Vraag het na, want sommige maatschappijen laten vrije keuze toe. Bij een bedrijfsauto op de polis van uw werkgever is er vaak wel ruimte.
Is het ingehouden eigen risico aftrekbaar van mijn bijtelling?
Dat hangt af van hoe de betaling is vormgegeven en is een vraag voor de salarisadministratie van uw werkgever of voor de Belastingdienst. Wij geven daar bewust geen antwoord op, omdat een verkeerd antwoord u geld kan kosten.
Kort samengevat
Rijdt u schade tijdens uw werk, dan bent u in de regel niet aansprakelijk tegenover uw werkgever. Dat verandert alleen bij opzet of bewuste roekeloosheid, en die drempel ligt hoog: langs een afsluiting rijden, verkeerd tanken en een kop-staartbotsing haalden hem alle drie niet. Een clausule in de autoregeling verandert dat meestal niet, want afwijken mag alleen voor zover u verzekerd bent, en een eigen risico is nu juist het onverzekerde deel. Inhouden op uw loon mag alleen voor wat u echt verschuldigd bent, en nooit ten koste van het minimumloon.
Gebeurde het in privétijd, dan ligt het genuanceerder: een bescheiden en vooraf vastgelegd eigen risico kan dan wel redelijk zijn. En het schadeformulier waarop u aansprakelijkheid heeft aangekruist, is geen bekentenis tegenover uw baas.
Heeft u schade met een bedrijfsauto, bestelbus of leaseauto en wilt u weten wat herstel realistisch kost? Kom gerust langs in Maastricht voor een vrijblijvende opname. Wij leggen eerlijk uit wat er nodig is, overleggen desgewenst met uw werkgever of leasemaatschappij, en zeggen het ook als iets beter kan wachten. Bekijk wat wij doen of neem contact met ons op.
