Een scooter of bromfiets die plotseling van rechts komt, geen voorrang geeft of tussen het verkeer door slalomt: de schade aan uw auto is vaak snel gebeurd, maar de vraag wie ervoor opdraait is minder eenvoudig dan bij een botsing tussen twee auto's. Veel automobilisten denken dat de wet hen automatisch een deel van de schuld toerekent, zoals bij een aanrijding met een fietser. Bij een scooter of bromfiets ligt dat anders. In dit artikel leggen we uit hoe de aansprakelijkheid dan wel werkt, wat een niet-verzekerde of opgevoerde scooter betekent voor de vergoeding van uw schade, en welke stappen u het beste direct na de aanrijding zet.
Scooter, bromfiets of snorfiets: het verschil
In de volksmond noemen we bijna elk tweewielig gemotoriseerd voertuig een "scooter", maar voor de wet en de verzekering maakt het onderscheid wel degelijk uit.
- Bromfiets: geel kenteken, maximaal 45 km/u, rijbewijs AM verplicht, helmplicht.
- Snorfiets: blauw kenteken, maximaal 25 km/u, geen helmplicht, wel een RDW-kenteken.
- Scooter is de verzamelnaam die in de praktijk voor beide voertuigen wordt gebruikt, afhankelijk van de bouwwijze en de afstelling van de motor.
Beide voertuigen hebben een kenteken van de RDW nodig en beide zijn juridisch een motorrijtuig, net als uw auto. Dat laatste is het belangrijkste punt: voor de aansprakelijkheid maakt het daarom niet uit of het om een bromfiets of een snorfiets gaat, de regels zijn voor beide gelijk.
Wie is aansprakelijk bij een aanrijding met een scooter of bromfiets?
Bij een aanrijding tussen een auto en een fietser of voetganger geldt een bijzondere beschermingsregel: artikel 185 van de Wegenverkeerswet. Die legt de bewijslast bij de automobilist en zorgt ervoor dat een fietser al snel een fors deel van zijn schade vergoed krijgt, ook bij een eigen fout. Automobilisten die betrokken raken bij een botsing met een scooter of bromfiets gaan er soms van uit dat hetzelfde geldt. Dat is niet zo.
Waarom artikel 185 WVW hier niet van toepassing is
Bestuurders van een bromfiets, snorfiets of scooter worden in de wet niet gerekend tot de "kwetsbare verkeersdeelnemers" die artikel 185 WVW beschermt. Die bescherming is bedoeld voor fietsers en voetgangers: verkeersdeelnemers zonder eigen carrosserie of motorbescherming, tegenover een auto die wel over die bescherming beschikt. Een scooter of bromfiets is zelf een motorrijtuig, met een eigen motor en een eigen kenteken, en valt daarom buiten die regel.
Een botsing tussen uw auto en een scooter of bromfiets wordt dus afgehandeld als een aanrijding tussen twee gelijkwaardige motorrijtuigen. Dat betekent dat de gewone regels van het aansprakelijkheidsrecht gelden: artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek (onrechtmatige daad) en artikel 6:101 BW (eigen schuld). Wie schuld heeft aan het ongeval, is aansprakelijk voor de schade. Reed de scooterbestuurder door rood, sneed hij u, of gaf hij geen voorrang, dan is hij in beginsel aansprakelijk voor de schade aan uw auto. Reed u zelf te hard, lette u niet op, of had u ook een aandeel in het ontstaan van het ongeval, dan kan de schuld en daarmee de schadevergoeding tussen beide partijen worden verdeeld.
Reflexwerking: soms toch een correctie
Sommige rechters passen in de praktijk een zogeheten reflexwerking van artikel 185 WVW toe, via de billijkheidscorrectie van artikel 6:101 BW. Dat betekent dat een rechter, ook al is artikel 185 WVW niet rechtstreeks van toepassing, bij de verdeling van de schade toch rekening kan houden met het feit dat een scooterrijder fysiek kwetsbaarder is dan een automobilist. Dit is geen automatisme en geen harde regel, maar een correctie die per zaak wordt beoordeeld. Voor de schade aan uw auto als automobilist is dit vooral relevant wanneer er ook letselschade in het spel is en de zaak via de rechter loopt; bij een gewone materiële schadeclaim tussen verzekeraars komt dit zelden aan de orde.
Wat als de scooter of bromfiets niet verzekerd is?
Iedere bromfiets, snorfiets en scooter met een RDW-kenteken moet wettelijk verplicht verzekerd zijn tegen aansprakelijkheid: de WAM-verzekering (Wet Aansprakelijkheidsverzekering Motorrijtuigen). Zodra het voertuig op naam staat en niet is geschorst, moet er een geldige verzekering lopen. De RDW controleert dit met steekproeven en een onverzekerd voertuig kan een boete opleveren voor de eigenaar.
In de praktijk komt het toch voor dat een scooter niet, niet meer, of niet correct verzekerd is, bijvoorbeeld na een royement wegens onbetaalde premie. Is de tegenpartij aansprakelijk voor de schade aan uw auto, maar blijkt er geen geldige verzekering te zijn, dan kunt u zich wenden tot het Waarborgfonds Motorverkeer. Dat fonds vergoedt schade van onverzekerde of onbekende motorrijtuigen onder bepaalde voorwaarden, zodat u niet met de rekening blijft zitten alleen omdat de andere partij zijn verzekering niet op orde had.
Een opgevoerde scooter: extra risico voor beide partijen
Een veelvoorkomende complicatie is de opgevoerde, of getunede, scooter of bromfiets: een voertuig dat is aangepast om sneller te rijden dan wettelijk is toegestaan. Een opgevoerd voertuig voldoet niet meer aan de typegoedkeuring waarop de verzekering is gebaseerd. Verzekeraars kunnen dekking daarom weigeren of de uitkering beperken wanneer blijkt dat het voertuig was opgevoerd op het moment van de aanrijding.
Voor u als automobilist betekent dit twee dingen. Is de scooterrijder aansprakelijk, maar was zijn voertuig opgevoerd en de verzekering daardoor niet geldig, dan loopt u alsnog via het Waarborgfonds Motorverkeer. En is de scooterrijder zelf slachtoffer van een aanrijding waarbij hij mede schuldig is, dan draagt hij als bestuurder van een opgevoerd, onverzekerd voertuig vaak zelf een groter deel van zijn eigen schade. Voor de afwikkeling van de schade aan uw auto verandert een opgevoerde scooter dus weinig aan de schuldvraag zelf, maar wel aan de vraag of, en via welke weg, de vergoeding daadwerkelijk wordt uitgekeerd.
Welke schade ontstaat er meestal aan mijn auto?
De schade na een botsing met een scooter of bromfiets is meestal geconcentreerd op een beperkt deel van de carrosserie, afhankelijk van de plek van de aanrijding:
- Voor- of achterbumper: een deuk, scheur of afgebroken hoek, vaak met kras- en verfschade van het andere voertuig.
- Koplamp of achterlicht: barsten of breuk bij een botsing dicht bij de hoek van de auto.
- Portier: deuken en lakschade wanneer de scooter van de zijkant of bij het inhalen aankomt.
- Buitenspiegel: afgebroken of losgeslagen spiegel, met kans op lakschade op de rand van het portier.
Kleine schade aan de lak kan vaak worden opgelost met uitdeuken zonder spuiten of spotrepair, terwijl een gebarsten koplamp of een gescheurde bumper meestal vervanging vraagt. Wij bekijken de schade altijd eerst persoonlijk, zodat u een realistisch beeld krijgt van wat er nodig is voordat er iets wordt hersteld.
Wat moet u direct na de aanrijding doen?
Een aantal stappen ter plekke maakt de afhandeling van de schade later een stuk eenvoudiger, zowel voor uzelf als voor de verzekeraars:
- Zorg eerst voor veiligheid. Zet de auto's, als dat kan, uit de rijbaan en zet een gevarendriehoek neer.
- Bel de politie bij letsel, bij twijfel over de toedracht, of wanneer de andere partij niet meewerkt.
- Vul samen een schadeformulier in. Noteer kenteken, verzekeringsgegevens en een korte beschrijving van de toedracht, laat beide partijen ondertekenen, en gebruik daarvoor het Europees schadeformulier.
- Maak foto's van de eindpositie van beide voertuigen, de schade aan uw auto, het kenteken van de scooter of bromfiets, en de situatie op de weg (verkeersborden, wegmarkering, remsporen).
- Noteer getuigen, met naam en telefoonnummer, zeker als de toedracht niet vanzelfsprekend is.
- Meld de schade bij uw eigen verzekeraar, ook als u zelf niet aansprakelijk denkt te zijn. Uw verzekeraar behartigt dan uw belangen richting de verzekeraar van de scooter of het Waarborgfonds Motorverkeer.
Zelf betalen of de schade claimen?
Bij relatief kleine schade, bijvoorbeeld een kras of een lichte deuk in de bumper, staan automobilisten soms voor de keuze om de schade zelf te betalen in plaats van te claimen, ook wanneer de scooterrijder duidelijk in fout was. De achtergrond is vaak dat een schademelding op de eigen cascoverzekering gevolgen kan hebben voor het aantal schadevrije jaren en daarmee voor de premie, terwijl dat bij een schuldloze aanrijding meestal niet hoeft te gebeuren wanneer de schade rechtstreeks bij de aansprakelijke partij of diens verzekeraar wordt verhaald. Is de scooterrijder aansprakelijk en zijn verzekeraar bekend, dan loopt de schade in de regel niet via uw eigen eigen risico of schadevrije jaren, maar rechtstreeks via de aansprakelijke partij. Twijfelt u over de schuldvraag of is die nog niet vastgesteld, dan is het vaak verstandiger om de schade toch bij uw eigen verzekeraar te melden en de afhandeling aan hen over te laten.
Veelgestelde vragen
Wie is aansprakelijk bij een aanrijding tussen een auto en een scooter?
De partij die schuld heeft aan het ongeval is aansprakelijk voor de schade van de ander, volgens de gewone regels van het aansprakelijkheidsrecht (artikel 6:162 en 6:101 BW). Er is geen automatische bescherming zoals bij een fietser: schuld moet worden aangetoond of blijkt uit de toedracht, bijvoorbeeld het niet verlenen van voorrang.
Geldt artikel 185 WVW ook voor een scooter of bromfiets?
Nee. Artikel 185 WVW beschermt fietsers en voetgangers als kwetsbare verkeersdeelnemers tegenover een motorrijtuig. Een scooter, bromfiets of snorfiets is zelf een motorrijtuig en valt niet onder die bescherming. De schuldvraag wordt op de gewone manier vastgesteld.
Wat is het verschil tussen een snorfiets en een bromfiets voor de aansprakelijkheid?
Voor de aansprakelijkheid maakt dat geen verschil. Een snorfiets (blauw kenteken, maximaal 25 km/u) en een bromfiets (geel kenteken, maximaal 45 km/u) zijn beide motorrijtuigen en worden bij een aanrijding met een auto op dezelfde manier beoordeeld.
Moet een scooter of bromfiets verplicht verzekerd zijn?
Ja. Elke bromfiets, snorfiets of scooter met een RDW-kenteken moet een geldige WAM-verzekering hebben zodra het voertuig op naam staat. De RDW controleert dit met steekproeven; rijden zonder geldige verzekering kan een boete opleveren voor de eigenaar.
Wat als de scooter- of bromfietsrijder niet verzekerd is?
Als de aansprakelijke bestuurder geen geldige verzekering heeft, kunt u de schade aan uw auto vaak verhalen via het Waarborgfonds Motorverkeer. Dat fonds vergoedt onder voorwaarden schade die is veroorzaakt door een onverzekerd of onbekend motorrijtuig.
Is een opgevoerde scooter nog verzekerd bij een aanrijding?
Vaak niet, of niet volledig. Een opgevoerde scooter voldoet niet meer aan de typegoedkeuring waarop de verzekering is gebaseerd, waardoor een verzekeraar dekking kan weigeren of beperken. De schuldvraag verandert daardoor niet, maar de weg naar de vergoeding kan wel via het Waarborgfonds Motorverkeer lopen in plaats van via de eigen verzekeraar van de scooterrijder.
Kan ik als automobilist gedeeltelijk aansprakelijk zijn bij een botsing met een scooter?
Ja. Als beide partijen een aandeel hebben in het ontstaan van het ongeval, wordt de schade naar verhouding van de schuld verdeeld, op grond van artikel 6:101 BW. Dat kan ertoe leiden dat u een deel van de schade aan de scooter zelf moet vergoeden, ook als de andere partij ook fout was.
Waar in Maastricht kan ik mijn auto laten repareren na schade door een scooter?
Bij Autoschade Merkelbag in Maastricht bekijken we de schade altijd persoonlijk, bepalen we of uitdeuken, spuiten of vervanging nodig is, en handelen we de afstemming met de verzekeraar mee af waar dat kan.
Kort samengevat
Een aanrijding met een scooter of bromfiets valt niet onder de beschermingsregel voor fietsers: de schuldvraag wordt op de gewone manier vastgesteld, aan de hand van wie fout reed. Is de scooterrijder aansprakelijk, dan draait hij, of zijn verzekeraar, op voor de schade aan uw auto; is de verzekering niet in orde, dan biedt het Waarborgfonds Motorverkeer meestal een uitweg. Zorg bij de aanrijding zelf altijd voor een ingevuld schadeformulier, foto's en eventuele getuigen, dat maakt de afhandeling later een stuk eenvoudiger. Heeft u schade aan uw auto na een botsing met een scooter of bromfiets? Neem contact op of kom langs bij Autoschade Merkelbag in Maastricht, dan bekijken we de schade samen met u en bespreken we de mogelijkheden voor herstel.
