Na een aanrijding of een andere schadeclaim krijgt u op enig moment een schadecalculatie of expertiserapport onder ogen: een document vol vaktermen, bedragen en afkortingen dat bepaalt wat er wordt vergoed of wat er hersteld gaat worden. Voor de meeste mensen is dat de eerste keer dat ze zoiets zien, en het is niet altijd duidelijk of de bedragen kloppen of waar ze precies voor staan. In dit artikel leggen wij uit hoe zo'n rapport is opgebouwd, wat de belangrijkste posten betekenen en welke signalen erop kunnen wijzen dat er iets niet klopt.
Wat is een schadecalculatie precies?
Een schadecalculatie is de financiële uitwerking van de schadetaxatie: het bedrag dat nodig is om uw auto weer in de oorspronkelijke staat te herstellen, opgebouwd uit arbeid, materiaal en onderdelen. Ze maakt deel uit van het bredere expertiserapport, dat meestal ook voertuig- en polisgegevens, foto's van de schade en een grafisch schadeoverzicht per onderdeel bevat (welk paneel wordt gerepareerd, welk onderdeel wordt vervangen, wat er wordt gespoten). Hoe die opname zelf verloopt, van de eerste inspectie tot het bezoek van de schade-expert, leest u in de schade-opname en schadetaxatie. Dit artikel gaat over de stap erna: het lezen van het rapport dat daaruit voortkomt.
De calculatie wordt in Nederland vrijwel altijd gemaakt met gespecialiseerde software, meestal Audatex of Eurotax. Beide systemen doen in de basis hetzelfde: ze koppelen de schade aan gestandaardiseerde reparatietijden en onderdeelprijzen, zodat verzekeraars, leasemaatschappijen en schadeherstelbedrijven allemaal met dezelfde uitgangspunten rekenen.
Waarom (bijna) iedereen met Audatex of Eurotax werkt
Audatex bestaat sinds de jaren zeventig en is in Nederland in 1981 opgezet door een aantal grote verzekeraars, juist om schadecalculaties onderling vergelijkbaar en controleerbaar te maken. Eurotax is een vergelijkbaar systeem van een andere aanbieder; sommige schadeherstelbedrijven werken met beide, afhankelijk van wat de verzekeraar of leasemaatschappij aanlevert.
Het uitgangspunt is de PRO-tijd: een reparatietijd die importeurs, schadeherstelbedrijven en verzekeraars gezamenlijk hebben vastgesteld als realistisch voor een bepaalde handeling, bijvoorbeeld het vervangen van een bumper of het spuiten van een portier. Arbeid wordt daarbij geteld in arbeidseenheden (AE): één AE staat gelijk aan zes minuten, dus tien AE is een uur. Dat is de reden dat u op een calculatie vaak getallen als "24 AE" tegenkomt in plaats van een rond aantal uren.
Voor verzekeraars heeft dit systeem een praktisch voordeel: de Hoge Raad heeft bevestigd dat een verzekeraar een schade mag vaststellen op basis van zo'n abstracte, gestandaardiseerde Audatex-calculatie, juist omdat dit een eenvoudige en uniforme manier van afwikkelen oplevert. Dat betekent niet dat de uitkomst altijd het laatste woord is: als u het niet eens bent met de uitkomst, heeft u als verzekerde het recht om zelf een expert aan te wijzen. Hoe die contra-expertise werkt en wie de kosten daarvan draagt, leest u in dat artikel.
Zo is het rapport opgebouwd
Een compleet expertiserapport bestaat doorgaans uit een paar vaste onderdelen:
- Voertuig- en polisgegevens: kenteken, merk en type, kilometerstand en de betrokken polis of claim.
- Foto's van de schade: aanzichten van de auto en detailfoto's van elk beschadigd onderdeel.
- Een schadeoverzicht per onderdeel: welk paneel wordt gerepareerd (uitdeuken, richten), welk onderdeel wordt vervangen, en wat er wordt gespoten of bijgewerkt.
- De calculatie zelf: de itemized berekening van arbeidsloon, materiaal en onderdelen.
- Het totaalbedrag, vaak inclusief het schadepercentage ten opzichte van de dagwaarde van de auto.
Dat laatste percentage is vooral relevant wanneer het richting de grens van economisch totaal verlies loopt. Wat dat precies betekent en waar u dan recht op heeft, leest u in ons artikel over total loss; hier gaat het vooral om wat de losse regels van de calculatie betekenen.
De kostenposten op een rijtje
De calculatie zelf splitst het bedrag meestal op in een paar herkenbare categorieën.
| Post | Wat het betekent |
|---|---|
| Arbeidsloon | Aantal arbeidseenheden (AE) x uurtarief voor plaatwerk, uitdeuken of monteren |
| Materiaal en lak | Verf, plamuur, afplaktape en ander verbruiksmateriaal, vaak inclusief spuitcabinekosten |
| Onderdelen | Prijs van te vervangen onderdelen: nieuw, origineel of alternatief |
| Bijkomende kosten | Zaken als uitlijnen, ADAS-kalibratie of specialistische apparatuur |
Arbeidsloon en materiaal staan meestal als aparte regels genoteerd, met een uurtarief dat per bedrijf en regio kan verschillen: reken zelf geen vast bedrag uit een gemiddelde die u ergens online tegenkomt, en vraag bij twijfel gewoon na wat het tarief van uw hersteller is. Bij onderdelen ziet u doorgaans standaard nieuwe, originele onderdelen genoemd. Een calculatie kan ook rekenen met gebruikte of alternatieve onderdelen, wat de kosten drukt; dat mag, maar hoort dan wel duidelijk op het rapport te staan en niet stilzwijgend te worden toegepast.
Waarom de rekening kan afwijken van de calculatie
Het gebeurt regelmatig dat de uiteindelijke factuur van het schadeherstel afwijkt van de oorspronkelijke calculatie. Dat is niet per definitie een teken dat er iets misgaat: pas als de plaatwerker een bumper of portier daadwerkelijk demonteert, wordt vaak pas zichtbaar of er verborgen schade zit, bijvoorbeeld aan een montagebeugel, sensor of onderliggend paneel die bij de eerste opname niet te zien was.
Een betrouwbaar schadeherstelbedrijf pauzeert op dat moment het werk, meldt het meerwerk bij u en de verzekeraar, en vraagt akkoord voordat het doorgaat. Zo weet u vooraf waar u aan toe bent, in plaats van achteraf voor een verrassing te staan. Twijfelt u of een genoemd bedrag terecht is, dan mag u daar gewoon naar vragen: een uitleg waarom een post is bijgesteld hoort er gewoon bij.
Klopt uw schadecalculatie? Vijf signalen om op te letten
De meeste calculaties kloppen gewoon, maar er zijn een paar dingen die het waard zijn om te controleren voordat u akkoord gaat:
- Het bedrag lijkt laag voor de zichtbare schade. Als de foto's forse schade tonen maar de calculatie een opvallend laag totaalbedrag noemt, is dat een reden om door te vragen.
- Onderdelen zijn stilzwijgend vervangen door alternatieve of gebruikte exemplaren. Dat mag, maar hoort expliciet vermeld te staan, niet verstopt in een regel zonder toelichting.
- Er is geen duidelijke opbouw van het bedrag. Een calculatie die alleen een eindtotaal noemt zonder uitsplitsing naar arbeid, materiaal en onderdelen is voor u niet te controleren.
- Foto's of schadebeschrijving ontbreken of zijn onvolledig. Zonder goede documentatie is niet te herleiden waar het bedrag op is gebaseerd.
- Verborgen schade is nooit echt gecheckt. Bij een stevige klap hoort bijvoorbeeld ook een controle van airbags en gordelspanners, niet alleen van de zichtbare plaatschade.
Herkent u een van deze punten, dan is dat geen reden tot paniek, maar wel een goede reden om vragen te stellen voordat u instemt met het herstel of de uitkering.
Mag u de onderliggende calculatie opvragen?
Ja. Als verzekerde heeft u recht op inzage in het volledige expertiserapport, inclusief de foto's en de calculatie waarop de uitkering of het hersteltraject is gebaseerd. Komt u er met uw verzekeraar niet uit, dan kunt u kosteloos een klacht indienen bij het Kifid, dat bindende uitspraken doet tot 250.000 euro. Dat is iets anders dan een contra-expertise: bij het opvragen van de calculatie wilt u alleen begrijpen waar het bedrag vandaan komt, terwijl een contra-expertise pas nodig is als u het inhoudelijk oneens bent met de uitkomst. Bij ons kunt u altijd langskomen om de calculatie samen met een van onze medewerkers door te nemen voordat u een handtekening zet.
Veelgestelde vragen
Wat staat er precies in een schadecalculatie?
Een uitsplitsing van arbeidsloon (in arbeidseenheden), materiaal- en lakkosten, onderdeelprijzen en eventuele bijkomende kosten zoals uitlijnen of ADAS-kalibratie, opgeteld tot een totaalbedrag. Vaak staat daar het schadepercentage ten opzichte van de dagwaarde bij vermeld.
Wat is het verschil tussen Audatex en een offerte van de garage?
Audatex (of Eurotax) is de gestandaardiseerde berekening die als basis dient voor de afwikkeling met de verzekeraar, gebaseerd op vaste PRO-tijden en onderdeelprijzen. Een offerte van de garage is de concrete prijsopgave van dat specifieke bedrijf voor het werk; die kan er net iets anders uitzien, maar hoort in grote lijnen op dezelfde calculatie te zijn gebaseerd.
Wat betekent het schadepercentage op mijn rapport?
Dat is de verhouding tussen de herstelkosten en de dagwaarde van uw auto vlak voor de schade, uitgedrukt als percentage. Hoe hoger dat percentage, hoe dichter u bij de grens van economisch totaal verlies zit. Wat dat voor u betekent, leest u in ons artikel over total loss.
Worden er altijd originele onderdelen berekend?
Standaard wordt vaak met nieuwe, originele onderdelen gerekend, maar een calculatie kan ook gebruikte of alternatieve onderdelen bevatten. Dat is toegestaan zolang het duidelijk op het rapport staat vermeld; vraag er gerust naar als dat niet het geval lijkt.
Waarom wijkt de uiteindelijke rekening af van de eerste calculatie?
Meestal omdat er tijdens het demonteren verborgen schade aan het licht komt die bij de eerste opname niet zichtbaar was. Een zorgvuldig werkend bedrijf meldt dat meerwerk eerst bij u en de verzekeraar voordat het verder gaat met herstellen.
Mag ik zelf om de onderliggende calculatie vragen?
Ja, u heeft als verzekerde recht op het volledige rapport inclusief calculatie en foto's. Komt u er met uw verzekeraar niet uit, dan kunt u terecht bij het Kifid.
Wie betaalt als de calculatie te laag blijkt voor volledig herstel?
Bij legitiem meerwerk, zoals verborgen schade die pas na demontage zichtbaar wordt, wordt de calculatie in overleg met de verzekeraar bijgesteld. Zorg dat u en het schadeherstelbedrijf dat vooraf schriftelijk vastleggen, zodat er achteraf geen onduidelijkheid ontstaat over wie welk deel betaalt.
Kort samengevat
Een schadecalculatie is geen ondoorgrondelijk document: het is een itemized overzicht van arbeid, materiaal en onderdelen, meestal opgesteld met Audatex of Eurotax, dat u mag laten uitleggen en waar nodig mag laten controleren. Twijfelt u aan een bedrag, mist u een toelichting, of wilt u gewoon iemand die de calculatie rustig met u doorneemt voordat u ergens akkoord op geeft? Neem dan contact met ons op, of kom langs in de werkplaats. Wij bekijken uw rapport graag samen met u, zodat u weet waar elk bedrag vandaan komt voordat het herstel begint.
