Weinig berichten van de verzekeraar voelen zo definitief als deze: uw auto is total loss verklaard. Vaak is het de auto waarmee u elke dag naar het werk of de kinderen naar school brengt, en ineens lijkt alles onzeker. Toch is "total loss" geen mysterie. Het is een rekensom met vaste regels, en u hebt meer rechten dan u op zo'n moment denkt.
In dit artikel leggen we rustig uit wat total loss precies betekent, wanneer een auto zo wordt beoordeeld, hoe de expert de waarde bepaalt en wat u uitgekeerd krijgt. We bespreken ook de vragen die op de drukke verzekeringssites vaak blijven liggen: wat er met uw lening of lease gebeurt, hoe lang de uitkering duurt, en wat u kunt doen als u het niet eens bent met het bedrag. Zo weet u waar u aan toe bent en welke keuzes u hebt.
Wat betekent "total loss" precies?
Total loss betekent niet automatisch dat uw auto onherstelbaar is. Er zijn twee soorten, en het verschil is belangrijk voor wat er daarna met de auto gebeurt.
Bij technisch total loss kan de auto niet meer veilig of verantwoord worden gerepareerd, of de auto is er simpelweg niet meer. Denk aan ernstige schade aan het chassis, een uitgebrande auto of een gestolen voertuig. Repareren is dan geen optie meer.
Bij economisch total loss is de auto technisch nog wel te herstellen, maar is dat financieel niet logisch. De reparatie kost meer dan de auto in deze staat nog oplevert. De auto rijdt misschien na herstel weer prima, maar de verzekeraar betaalt liever de waarde uit dan de dure reparatie.
In de praktijk gaat het meestal om economisch total loss. Juist dan hebt u vaak keuzevrijheid, bijvoorbeeld om de auto te houden en zelf te laten repareren. Daar komen we verderop op terug.
Wanneer wordt uw auto total loss verklaard?
Hier leeft veel verwarring. U leest soms dat een auto total loss is "bij schade boven 50 procent van de waarde" of "boven twee derde". Dat zijn vuistregels die per verzekeraar verschillen, geen officiële norm.
De regel die experts en verzekeraars werkelijk gebruiken, is een vergelijking tussen drie bedragen:
- de dagwaarde: wat de auto vlak voor de schade waard was
- de herstelkosten: wat de reparatie kost
- de restwaarde: wat het beschadigde wrak nog opbrengt
Een auto is economisch total loss als de herstelkosten hoger zijn dan het verschil tussen de dagwaarde en de restwaarde. Een voorbeeld maakt het duidelijk. Stel, de dagwaarde is 10.000 euro en de restwaarde van het wrak is 3.000 euro. Het verschil is 7.000 euro. Kost de reparatie meer dan dat, dan is de auto economisch total loss. Onder dat bedrag is repareren voordeliger en knapt de auto gewoon op.
Dit is de leidende rekenregel. De percentages die u online tegenkomt zijn slechts een ruwe indicatie en zeggen niets over úw specifieke situatie.
Wat is de dagwaarde en hoe bepaalt de expert die?
De dagwaarde is de actuele marktwaarde van uw auto op het moment vlak voor de schade. Dat is dus niet de prijs die u ooit betaalde en ook niet de nieuwprijs. Een onafhankelijke schade-expert stelt de dagwaarde vast en kijkt daarbij naar:
- leeftijd en kilometerstand
- merk, model en uitvoering
- onderhoudsstaat en eventuele eerdere schades
- opties en accessoires
- de courantheid: hoe gewild de auto op dit moment is op de tweedehandsmarkt
Het is goed om het verschil tussen drie begrippen scherp te hebben. De nieuwwaarde is de catalogusprijs van de auto als nieuw. De aanschafwaarde is wat u zelf voor de auto (vaak een occasion) hebt betaald. De dagwaarde is de waarde nu. Bij een standaard total loss krijgt u in principe de dagwaarde uitgekeerd, tenzij u een aanvullende regeling hebt. Daarover zo meer.
Een onafhankelijke schade-opname helpt om dit bedrag eerlijk vast te stellen. In onze werkplaats kijken we samen met u en de expert naar de schade, zodat u begrijpt hoe de waarde tot stand komt. Meer over hoe wij werken leest u op onze pagina diensten.
Hoeveel krijgt u uitgekeerd?
De rekensom voor de uitkering is meestal:
dagwaarde - eigen risico - restwaarde = wat u ontvangt (als u het wrak houdt)
Laat u het wrak opkopen, dan vervalt de aftrek van de restwaarde en ontvangt u dat deel via de opkoper. Maar of u überhaupt iets uitgekeerd krijgt voor uw eigen auto, hangt af van uw dekking en van de schuldvraag.
Wat uw eigen verzekering doet
Met alleen een WA-verzekering krijgt u geen vergoeding voor schade aan uw eigen auto. WA dekt alleen de schade die u bij anderen veroorzaakt. Voor uitkering bij total loss van uw eigen auto hebt u minimaal WA+ (beperkt casco) of allrisk (volledig casco) nodig.
Als de tegenpartij aansprakelijk is
Is een ander aansprakelijk voor de aanrijding, dan ligt het anders. Dan vergoedt de WA-verzekeraar van de tegenpartij uw schade, ook als u zelf alleen WA hebt. U verhaalt dan de dagwaarde (het verschil tussen dagwaarde en wrakwaarde) op de tegenpartij. Wettelijk moet de aansprakelijke partij uw geleden schade vergoeden.
Twijfelt u of u het via uw eigen verzekering of die van de tegenpartij laat lopen? We bespreken die afweging uitgebreider in Autoschade laten repareren: via de verzekering of zelf betalen?.
Het wrak: restwaarde en mag u de auto houden?
De restwaarde is wat de beschadigde auto nog waard is. De expert bepaalt die vaak via biedingen van opkopers, meestal op een online biedplatform. Het hoogste bod geldt als restwaarde.
Of u de auto mag houden, hangt af van het soort total loss:
- Bij economisch total loss mag u de auto meestal houden. De restwaarde wordt dan op uw uitkering verrekend. U ontvangt dus de dagwaarde min het eigen risico min de restwaarde, en houdt de auto. U kunt hem dan zelf laten repareren of als project bewaren.
- Bij technisch total loss mag u er niet meer mee rijden. De auto wordt definitief afgevoerd, de voertuigidentiteit wordt vernietigd en u ontvangt een vrijwaringsbewijs.
Houdt u een economisch total loss auto en wilt u hem toch laten herstellen, weet dan dat de auto soms een rijverbod krijgt (de RDW spreekt van een "verbod voor rijden over de weg", vroeger WOK genoemd). De auto moet dan na reparatie eerst langs een RDW-keuringsstation voordat hij weer de weg op mag. Wij kunnen u vertellen of dat in uw geval speelt en wat er nodig is om de keuring te halen.
Een jonge auto: nieuwwaarde- en aanschafwaarderegeling
Hebt u een vrij nieuwe auto, dan kan de dagwaarde flink lager zijn dan wat u betaalde, want auto's dalen de eerste jaren snel in waarde. Daar zijn aanvullende regelingen voor.
Met een nieuwwaarderegeling krijgt u als eerste eigenaar van een nieuwe auto bij total loss of diefstal de volledige nieuwwaarde vergoed, zolang de regeling loopt. De termijn is vaak 1 jaar, bij sommige allriskverzekeraars 2 of 3 jaar, soms te verlengen tegen extra premie. Na die termijn keert de verzekeraar de dagwaarde uit.
De aanschafwaarderegeling is de variant voor occasions: bij total loss krijgt u het bedrag dat u zelf voor de auto betaalde. Aan beide regelingen zitten voorwaarden, bijvoorbeeld dat u de auto bij een erkende dealer hebt gekocht, en er gelden vaak prijsgrenzen. De exacte voorwaarden verschillen per verzekeraar, dus controleer altijd uw eigen polis.
Hoe lang duurt de afhandeling?
Dit verschilt per situatie, maar als richtlijn: na akkoord op het uitkeringsvoorstel betalen verzekeraars vaak binnen ongeveer twee weken uit. Het hele traject, van schademelding tot het geld op uw rekening, duurt gemiddeld grofweg vier tot acht weken. Een contra-expertise of een lastige schuldvraag kan dat verlengen.
Dit zijn praktijkrichtlijnen, geen wettelijk vastgelegde termijnen. Vraag uw verzekeraar gerust naar een concrete planning, zodat u weet waar u aan toe bent.
Niet eens met de uitkering? U mag een contra-expert inschakelen
Vindt u de vastgestelde dagwaarde te laag, dan hoeft u dat niet zomaar te accepteren. U hebt recht op een contra-expertise: een eigen, onafhankelijke expert die de waarde opnieuw beoordeelt.
Belangrijk om te weten: gaat het geschil over de hoogte van de schade, dan is de verzekeraar wettelijk verplicht de redelijke kosten van uw contra-expert te vergoeden (artikel 7:959 van het Burgerlijk Wetboek). De verzekeraar mag dat recht niet via de polisvoorwaarden beperken. Let op de uitzondering: gaat het geschil over de dekking (valt de schade wel onder de polis), dan geldt die vergoedingsplicht niet.
Komen uw expert en die van de verzekeraar er samen niet uit, dan benoemen zij een derde expert. Diens oordeel is bindend voor beide partijen. De kosten van die derde expert betaalt meestal de verzekeraar.
Total loss met financiering of lease
Hebt u uw auto op afbetaling of via lease, let dan goed op. Uw lening of leasecontract loopt gewoon door, ook als de auto er niet meer is. De total loss uitkering wordt verrekend met wat u nog moet betalen.
Het probleem: auto's dalen vaak sneller in waarde dan u de lening aflost. Daardoor kan de uitkering lager zijn dan uw openstaande schuld, en blijft u met een restschuld zitten. Een GAP-verzekering (ook restschuldverzekering genoemd) dekt dat verschil tussen de uitkering en de restschuld bij total loss of diefstal. Niet elke financierings- of leasemaatschappij biedt die standaard aan, dus check of u die hebt.
Veelgestelde vragen
Wat betekent het als je auto total loss is?
Het betekent dat repareren niet meer verantwoord of niet meer rendabel is. Bij technisch total loss kan de auto niet meer veilig hersteld worden. Bij economisch total loss kan herstel wel, maar kosten de reparaties meer dan het verschil tussen de dagwaarde en de restwaarde van het wrak. In dat geval keert de verzekeraar de waarde uit in plaats van te laten repareren.
Wanneer is een auto economisch total loss?
Als de herstelkosten hoger zijn dan de dagwaarde min de restwaarde. Voorbeeld: bij een dagwaarde van 10.000 euro en een restwaarde van 3.000 euro is de grens 7.000 euro. Kost de reparatie meer, dan is de auto economisch total loss. De vuistregels over "50 procent" of "twee derde" die online rondgaan, verschillen per verzekeraar en zijn geen officiële norm.
Hoeveel krijg ik uitgekeerd bij total loss?
Meestal de dagwaarde, min uw eigen risico, en min de restwaarde als u het wrak houdt. Met alleen een WA-verzekering krijgt u niets voor uw eigen auto: daarvoor hebt u WA+ of allrisk nodig. Is de tegenpartij aansprakelijk, dan vergoedt diens WA-verzekering uw schade ongeacht uw eigen dekking.
Mag ik mijn auto houden als die total loss is?
Bij economisch total loss meestal wel. De restwaarde wordt dan verrekend met uw uitkering. Bij technisch total loss niet: de auto wordt definitief afgevoerd en u krijgt een vrijwaringsbewijs. Houdt u een economisch total loss auto en laat u hem repareren, dan kan een RDW-keuring nodig zijn voordat u weer mag rijden.
Krijg ik mijn aankoopprijs of nieuwprijs terug?
In principe niet. De standaarduitkering is de dagwaarde, de actuele marktwaarde. Alleen met een nieuwwaarde- of aanschafwaarderegeling krijgt u (binnen de looptijd en onder voorwaarden) de nieuwprijs of uw aanschafprijs terug. Controleer uw polis om te zien of u zo'n regeling hebt.
Verlies ik mijn schadevrije jaren bij total loss?
Dat hangt af van de schuldvraag. Claimt u op uw eigen casco zonder aansprakelijke tegenpartij, dan kost dat schadevrije jaren en stijgt uw premie. Is er wel een aansprakelijke tegenpartij en wordt de schade daar verhaald, dan behoudt u uw schadevrije jaren. Meer hierover leest u in Autoschade laten repareren: via de verzekering of zelf betalen?.
Heb ik recht op vervangend vervoer als mijn auto total loss is?
Dat hangt af van uw dekking. Met alleen WA hebt u geen recht op een leenauto. Met WA+ of allrisk vaak wel, maar bij total loss is dat doorgaans beperkt tot enkele dagen. Hoeveel precies staat in uw polisvoorwaarden en verschilt sterk per verzekeraar.
Hoe lang duurt het voordat ik mijn geld krijg?
Als richtlijn: na akkoord op het bedrag vaak binnen ongeveer twee weken, en het hele traject gemiddeld zo'n vier tot acht weken. Een contra-expertise of een onduidelijke schuldvraag kan langer duren. Dit zijn praktijkrichtlijnen, geen wettelijke termijnen.
Kort samengevat
Total loss klinkt definitief, maar het is vooral een rekensom: is de auto economisch total loss, dan mag u hem vaak houden en zelf laten herstellen; is hij technisch total loss, dan ontvangt u de dagwaarde. De uitkering is meestal de dagwaarde min het eigen risico min de restwaarde, en uw rechten hangen af van uw dekking en van wie schuld heeft. U mag altijd een contra-expert inschakelen als u het niet eens bent met het bedrag, en let op uw lening of lease om een restschuld te voorkomen.
Twijfelt u of repareren in uw geval nog de moeite waard is, of wilt u de schade onafhankelijk laten beoordelen voordat u akkoord geeft? Kom gerust langs of bel ons. We kijken samen met u naar de auto, leggen het expertiserapport in begrijpelijke taal uit en helpen u een eerlijke keuze te maken. Onze contactgegevens en openingstijden vindt u op de pagina contact.