Metallic lak en parelmoerlak kleur matchen vraagt extra stappen, omdat metaaldeeltjes en parelmoerpigmenten het licht breken afhankelijk van kijkhoek en spuitrichting. De spuittechniek beïnvloedt daardoor de tint. Een goed schadeherstel combineert blenden, proefspuiten op staalkaarten en controle onder verschillende hoeken en lichtsoorten.
Hoe verschillen metallic en parelmoerlak?
Metallic lak bevat kleine aluminiumdeeltjes die het licht terugkaatsen. Parelmoerlak werkt met keramische pigmenten die licht breken en een kleurverschuiving geven als u er onder een andere hoek naar kijkt. Beide lakken zijn dus afhankelijk van hoe licht erop valt, maar ze doen dat op een eigen manier.
| Kenmerk | Metallic lak | Parelmoerlak |
|---|---|---|
| Effectpigment | Metaaldeeltjes | Keramische parelmoerpigmenten |
| Werking | Weerkaatst licht, geeft glinstering | Breekt licht, geeft kleurverschuiving |
| Gevoeligheid voor kijkhoek | Merkbaar lichter of donkerder | Sterk, ook in tint |
| Gevoeligheid voor spuittechniek | Hoog | Hoog |
| Risico bij reparatie | Zichtbare vlek in de overgang | Afwijkende tint onder bepaald licht |
Het uitgangspunt blijft de kleurcode van uw auto. Die code zegt welke lak de fabriek gebruikte, maar niet hoe die lak er na jaren uitziet of hoe de spuiter hem straks legt.
Waarom beïnvloedt de spuitrichting de tint?
De richting waarin het spuitpistool of de spuitbus beweegt, bepaalt hoe de metaaldeeltjes in de natte lak komen te liggen. Die ligging bepaalt de reflectie en dus de kleur die u ziet. Liggen de deeltjes vlak, dan oogt de lak lichter. Staan ze schuiner, dan kaatst er minder licht terug en lijkt de tint donkerder.
Dat verklaart waarom twee spuiters met dezelfde kleurcode toch een verschil kunnen maken. Afstand, druk, aantal gangen en spuitsnelheid werken allemaal door in de tint. Bij een lokale reparatie na steenslag in de lak is dit extra zichtbaar, omdat het herstelde stukje direct grenst aan lak die door de fabriek is aangebracht.
Wat is het flop-effect?
Het flop-effect is het kleurverschil dat ontstaat doordat pigmenten het licht onder een andere kijkhoek anders breken. Een paneel oogt van opzij donkerder of lichter dan recht van voren. Hoe sterker het effect, hoe lastiger de match.
Bij een vlakke kleur zoals effen wit speelt dit nauwelijks. Bij metallic en parelmoer is het de kern van het probleem. Een stuk dat recht van voren perfect past, kan onder een scherpe hoek een duidelijk andere tint tonen. Daarom beoordeelt een spuiter de kleur nooit vanuit één standpunt.
Welke proefstalen worden gebruikt?
De spuiter spuit de gemengde lak op een spuitkaart of proefplaat en laat die drogen. Daarna vergelijkt hij het resultaat met de bestaande lak van de auto, onder verschillende hoeken en in verschillende lichtsoorten. Daglicht, schaduw en lamplicht laten elk een ander gedrag van de pigmenten zien.
Het proefstaal wordt gespoten op dezelfde manier als het definitieve paneel. Dezelfde druk, hetzelfde aantal lagen en dezelfde afstand zorgen ervoor dat het staal een eerlijk beeld geeft. Wijkt de kaart af, dan past de spuiter het mengsel aan en spuit hij een nieuwe kaart. Pas als de kaart naadloos aansluit, gaat de lak het voertuig op.
Waarom kan uitspuiten of blenden noodzakelijk zijn?
Bij verweerde of hoekgevoelige lak lukt een perfecte overgang op een klein vlak niet. Door het hele paneel te spuiten en in de aangrenzende panelen te blenden, smelt de nieuwe tint in het geheel. Bij blenden loopt de nieuwe lak geleidelijk uit in het naastliggende deel, zodat het oog geen harde grens vindt.
De leeftijd van de auto speelt hierbij mee. Volgens autolakopkleurcode.nl heeft een auto die 10 jaar oud is door zon, weer en wind een iets andere tint gekregen dan toen hij nieuw was. Verse lak uit de fabriekskleur past dan niet vanzelf. Het blenden compenseert dat verschil.
Na het spuiten is rust voor de lak belangrijk. Lees daarom ook onze tips over nazorg na spuitwerk.
Waarom is kleurmatching bij metallic en parelmoer zo moeilijk?
De kleurcode is alleen het uitgangspunt. Fabrieksafwijkingen, lakveroudering, de ligging van de pigmenten en de spuittechniek geven samen kleine verschillen, en die vallen op metalliclak juist op. Elke factor is klein, maar ze tellen op.
De code zelf is wel onmisbaar. Mercurius Paint schrijft dat het zonder kleurcode vrijwel onmogelijk is om de juiste autolak te bestellen, met kleurverschillen als ongewenst resultaat. Een verkeerd gekozen variant van dezelfde kleurnaam geeft dus al een afwijking voordat er gespoten wordt.
Ook de laagopbouw telt. Dikke lagen laten metaaldeeltjes anders zakken en veranderen daarmee de tint. Bij kleine schade is soms spotrepair mogelijk, maar bij een duidelijke kleurafwijking kiest de spuiter voor een grotere overgang. Gaat het slechts om oppervlakkige krassen in de lak, dan volstaat polijsten soms en is er geen kleurmatching nodig.
Welke extra stappen en controles horen bij kleurmatching van metallic lak?
Kleurmatching bij metallic en parelmoer volgt een vast stappenplan met controlepunten, voordat het definitieve paneel wordt gespoten. Elke stap beperkt het risico op een zichtbaar verschil. De volgorde is als volgt:
- De kleurcode van de auto achterhalen en controleren op de juiste variant.
- De bestaande lak reinigen en poetsen, zodat de echte tint zichtbaar wordt.
- De kleur meten en het mengsel samenstellen.
- Een spuitkaart spuiten met dezelfde techniek als op de auto.
- De kaart vergelijken met het paneel onder verschillende hoeken en lichtsoorten.
- Het mengsel bijstellen als de kaart afwijkt.
- Het paneel spuiten en blenden in de aangrenzende delen.
- De eindcontrole uitvoeren na het drogen van de lak.
Vervuiling kan de beoordeling van stap twee vertekenen. Denk aan boomhars, honingdauw en vogelpoep, die de lak mat of aangetast kunnen maken. Wie de lak eerst goed schoonmaakt, krijgt een betrouwbaarder vergelijkingsbeeld.
Refinish-termen uitgelegd: spray out card, flop en orientatie
In de automotive refinish heten de begrippen spray out card, flop en orientation. De spray out card is het proefstaal. Flop is de kleurverandering per hoek. Orientation is de ligging van de pigmenten door de spuitrichting.
Samen verklaren deze termen waarom meting en proefspuiten onmisbaar zijn. Een meting geeft het uitgangspunt, maar alleen een gespoten kaart laat zien hoe het effect uitpakt. Wie in een offerte of expertise deze woorden tegenkomt, weet daardoor dat de spuiter het metallic- of parelmoereffect serieus neemt. Vraag bij uw schadeherstel gerust of er een spuitkaart is gemaakt en onder welk licht die is beoordeeld.
