Autolak uitspuiten betekent dat de spuiter bij schade aan één paneel ook een deel van het aangrenzende paneel meespuit. Dat heet blenden. Het is nodig omdat lak na jaren verweert en de nieuwe kleur op het beschadigde paneel het licht anders terugkaatst dan de oude lak. Met een geleidelijke overgangszone beperkt de schadeherstel-specialist het zichtbare kleurverschil in het lakherstel.
Wat betekent uitspuiten of blenden?
Blenden betekent dat de spuiter het beschadigde paneel volledig spuit en de kleur doorwerkt tot een overgangszone op het aangrenzende paneel. Daar loopt de nieuwe kleur geleidelijk uit in de oude lak, in plaats van op een scherpe rand te eindigen. Zo valt de overgang op het oog nauwelijks op.
De term uitspuiten wordt in de praktijk door elkaar gebruikt met blenden. Beide verwijzen naar dezelfde handeling: de kleur laten vervagen op een paneel dat zelf niet beschadigd is.
Niet elke schade vraagt hierom. Bij een kleine deuk is uitdeuken zonder spuiten vaak genoeg, en bij een klein plekje kan spotrepair volstaan. Welke route past, leest u in onze gids over deuk of kras in uw auto. Pas als het paneel opnieuw moet worden gespoten, komt blenden aan de orde.
Bij welke kleuren is een overgangszone vaak nodig?
Een overgangszone is vooral nodig bij metallic- en parelmoerlakken met effectpigmenten. De pigmentrichting en de glans verschillen per paneel, waardoor een paneelgrens bij een harde overgang duidelijk zichtbaar wordt. Bij die kleuren valt een naad op, ook als de kleur op het eerste gezicht klopt.
Effectlakken vragen ook om een andere werkwijze tijdens het spuiten. Autolak op Maat adviseert bij metallic lak twee lagen te spuiten, met een tussenpoos van zeker 5 minuten. Die wachttijd geeft de lak ruimte om te ontluchten, zodat de metallicdeeltjes gelijkmatiger liggen.
Effen kleuren zoals wit of zwart zijn minder kritisch, maar ook daar verkleurt oude lak. Wie lak heeft aangetast door boomhars, honingdauw en vogelpoep, heeft bovendien vaak een paneel waarvan de toplaag ongelijk is verouderd. Ook dat pleit voor een overgangszone.
Wordt het aangrenzende paneel volledig gespoten?
Het aangrenzende paneel krijgt niet overal nieuwe kleur, maar wel over het hele paneel blanke lak. De kleur wordt alleen in een beperkte overgangszone uitgewaaierd. De blanke lak gaat daarna over het volledige paneel, zodat er geen rand in de glans zit.
De rest van het aangrenzende paneel houdt dus zijn originele kleurlaag, inclusief de fabrieckslak eronder. Wat nieuw is, is de dunne uitloop van de kleur en de blanke toplaag.
De voorbereiding bepaalt of die zone straks onzichtbaar is. FenderBender beschrijft in een artikel over kleurmatching dat het originele lakoppervlak wordt afgeschuurd met P320/400 schuurpapier. Het afwerkschuren gebeurt daarna met P600.
Dat schuurwerk geeft de nieuwe lak houvast en haalt de scherpe rand weg. Verwar blenden niet met polijsten: bij krassen in de lak is polijsten soms genoeg, maar zodra de lak is doorgekrast, is spuiten nodig.
Hoe voorkomt blenden een harde kleurovergang?
Blenden voorkomt een harde kleurovergang door de overgangszone voor te bereiden met fijn schuurwerk en de kleur in dunne laagjes te laten uitlopen. Daardoor ontstaat een vloeiende overgang zonder duidelijke rand. De kleur verandert zo geleidelijk dat het oog geen lijn meer opmerkt.
De werkwijze verloopt grofweg in deze volgorde:
- De zone wordt gereinigd en ontvet, zodat de lak hecht.
- De overgang wordt voorbereid met P1000 schuurpapier of schuurpasta en een gold pad, zoals FenderBender beschrijft.
- De kleur wordt gemengd en goed geschud. Autolak op Maat noemt voor een spuitbus ongeveer 2 minuten.
- De kleur wordt in dunne lagen opgebouwd, steeds iets verder uitlopend. Bij een spuitbus geldt een afstand van ongeveer 30cm.
- Blanke lak gaat over het hele paneel, zodat glans en diepte overal gelijk zijn.
Na het spuiten heeft verse lak aandacht nodig. Lees daarvoor onze tips voor nazorg na spuitwerk.
Waarom uitspuiten van aangrenzende delen kleurverschil voorkomt
Ook een zorgvuldig gemengde kleur kan afwijken van de bestaande lak, omdat de oude lak door zonlicht en weer is verkleurd. Zonder overgangszone ziet u bij daglicht een paneelrand. De nieuwe lak volgt de formule van de fabriek, terwijl de rest van de auto jarenlang is blootgesteld aan uv-straling, regen en wasstraten.
Ook de techniek achter het spuiten telt mee. AutoScout24 noemt bij het spuiten uit een bus een afstand van zo'n dertig centimeter, omdat dat de kans op zakkers en druipers beperkt. Ongelijke laagdikte geeft eveneens een afwijkende glans of tint.
Kleurverschil is dus geen teken van een slechte spuiter. Het is een gevolg van veroudering en van de manier waarop licht op lak valt. Blenden is de methode om dat verschil te verbergen, en het hoort bij het herstel van het beschadigde paneel.
Kleurmatch en uitspuiten van aangrenzende panelen in de praktijk
Een professionele schadeherstelder meet de kleur met een spectrofotometer en past de formule aan. Het blenden van aangrenzende panelen is in de automotive refinish de gangbare methode voor een goede color match. De fabriekscode is een uitgangspunt, want dezelfde kleurcode kan per productiebatch en per verouderingsgraad anders ogen.
De spuiter test de kleur daarom op een proefstuk en vergelijkt die onder verschillende lichtomstandigheden met de auto. Daarna wordt de formule bijgesteld. FenderBender noemt bij het voorbereiden van plamuurwerk P180/240 schuurpapier, en pas daarna volgen de fijnere korrels voor de lakopbouw.
Voor kleine oppervlakken bestaan lichte spotrepair-spuitpistolen. Autoschadeshop beschrijft een spuitpistool met een bovenbeker van 100cc dat geschikt is voor het bijspuiten van kleine oppervlakken. Zulk materiaal maakt een beperkte overgangszone goed uitvoerbaar. Het eindresultaat hangt af van de kleurmeting, de voorbereiding en de ervaring van de spuiter.
Wat is beter, lakpen of lakstift?
Een lakstift is meestal iets beter dan een lakpen, maar beide zijn tijdelijke oplossingen voor kleine steenslagpuntjes. Een lakstift dekt vaak iets beter. Geen van beide benadert een professionele spotrepair of een gespoten overgang. Ze vullen een putje, maar bouwen geen gelijkmatige laklaag op.
| Kenmerk | Lakpen | Lakstift | Professionele spotrepair |
|---|---|---|---|
| Geschikt voor | Hele kleine steenkrasjes | Steenslagpuntjes en kleine plekjes | Plekken met zichtbare lakschade |
| Dekking | Beperkt | Vaak iets beter | Volledig gespoten en afgewerkt |
| Kleurovergang | Meestal zichtbaar | Meestal zichtbaar | Vloeiend door blenden |
| Doel | Tijdelijk tegen roest afdekken | Tijdelijk bijwerken | Duurzaam herstel |
Prijzen wisselen per aanbieder. Autolak op Maat biedt een combiset lakstift met blanke lak aan, en ook een 19-delige spotrepair set die uit 19 producten bestaat. Zo'n set vraagt wel vaardigheid, en bij een metallic kleur blijft een professioneel gespoten overgang de betere keuze.
