U heeft schade aan uw auto, de calculatie ligt op tafel en dan komt de gedachte: kan ik dat bedrag niet gewoon laten uitbetalen en de auto laten zoals hij is? Het is een van de meest gestelde vragen aan onze balie, en een heel begrijpelijke. Een deuk in een achterportier rijdt prima, en dat geld kunt u misschien beter gebruiken.
Het korte antwoord is: vaak mag het. Maar wat u overhoudt en wat het u later kost, verschilt enorm per situatie. Hieronder leggen we rustig uit hoe het werkt, welke bedragen er onderweg af gaan, en wanneer wij u eerlijk afraden om de schade te laten zitten.
Het korte antwoord: u bent bijna nooit verplicht te repareren
Er bestaat in Nederland geen algemene wettelijke plicht om schade aan uw eigen auto te herstellen, en uw verzekeraar kan u niet naar de werkplaats sturen. Univé formuleert het in de eigen klantenservice net zo kort: nee, het is niet verplicht om schade aan uw auto te laten repareren.
Dat betekent alleen niet dat u in elke situatie hetzelfde bedrag op uw rekening krijgt. Het draait om één vraag: wie betaalt de schade? Daarop zijn twee antwoorden mogelijk, en ze werken juridisch totaal verschillend.
Situatie 1: de tegenpartij is aansprakelijk (verhaalschade)
Is een ander schuldig aan de aanrijding en verhaalt u de schade op zijn WA-verzekeraar, dan staat u sterk. U claimt dan geen verzekeringsuitkering, maar een schadevergoeding op grond van het aansprakelijkheidsrecht.
Dit is geen vuistregel maar vaste rechtspraak: de Hoge Raad bepaalde op 26 oktober 2012 in de zaak Reaal/Athlon (ECLI:NL:HR:2012:BX0357) dat schade aan een zaak abstract wordt begroot. De schade van de eigenaar is gelijk aan de waardevermindering van de auto, en die wordt vastgesteld op de objectief berekende herstelkosten, bijvoorbeeld via een Audatex-calculatie. De Hoge Raad koos daar bewust voor omdat autoschade vaak voorkomt en snel en uniform afgewikkeld moet kunnen worden.
De praktische gevolgen zijn precies wat u wilt weten:
- U hoeft de auto niet te laten repareren om recht te hebben op het bedrag.
- De aansprakelijke verzekeraar mag geen voorwaarden aan de uitbetaling verbinden.
- U betaalt geen eigen risico, want u claimt niet op uw eigen polis.
- Uw schadevrije jaren blijven intact.
Bij verhaalschade kunt u daarnaast waardevermindering claimen bij de aansprakelijke partij, als u die kunt onderbouwen. Dat is de restwaarde die uw auto verliest doordat er nu een schadeverleden aan hangt, ook na een keurige reparatie. De ANWB wijst er terecht op dat uw eigen cascoverzekering die waardevermindering juist niet dekt. Meer daarover leest u in waardevermindering van uw auto na schade.
Situatie 2: u claimt op uw eigen cascoverzekering
Claimt u op uw eigen WA+ of allrisk, dan verandert het speelveld. U doet dan een beroep op een verzekeringsovereenkomst, en die heeft voorwaarden. Uw verzekeraar mág daarin regelen wat er gebeurt als u niet laat repareren, en veel verzekeraars doen dat ook.
De redenering is dezelfde als bij de Hoge Raad, maar dan in uw nadeel toegepast: laat u de auto niet herstellen, dan is uw werkelijke schade beperkt tot de waardevermindering, en die is doorgaans lager dan de volledige herstelkosten.
Harde percentages bestaan hier niet. Veel polissen keren bij niet-herstel een gekort bedrag uit, en in vergelijkingen van onder meer de Consumentenbond wordt een bandbreedte van ongeveer 50 tot 80 procent van het schadebedrag genoemd. Sommige verzekeraars hanteren een vast percentage of een vaste aftrek. Dit staat of valt met úw polisvoorwaarden. Zoek daarin op "herstel" of "reparatie" voordat u iets afspreekt, of bel uw verzekeraar en vraag het gewoon.
Wat er nog meer van het bedrag af gaat
| Post | Verhaalschade (tegenpartij) | Cascoschade (eigen polis) |
|---|---|---|
| Eigen risico | Niet van toepassing | Wordt afgetrokken |
| Korting bij niet-herstel | Niet toegestaan | Vaak wel, zie uw voorwaarden |
| Btw | Onderdeel van de calculatie | Vaak pas op vertoon van de factuur |
| Schadevrije jaren | Blijven staan | U valt terug op de bonus-malusladder |
| Waardevermindering | Te claimen bij de tegenpartij | Niet gedekt |
Die btw-regel verrast mensen het vaakst. Veel verzekeraars keren bij een cascoschade de btw pas uit als er een herstelfactuur ligt, juist om te voorkomen dat btw wordt vergoed die nooit betaald is. Laat u niet repareren, dan houdt u het bedrag exclusief btw over. Op een calculatie van 2.000 euro scheelt dat al ruim 340 euro.
Vergeet ook de schadevrije jaren niet. Een cascoclaim zet u meestal een aantal treden terug op de bonus-malusladder, en de Consumentenbond merkt daarbij droog op dat het voor uw premie niet uitmaakt of u 500 of 5.000 euro claimt: de premiestijging is hetzelfde. Bij een kleine schade die u toch niet laat herstellen, kan claimen dus per saldo geld kósten. Die afweging behandelen we uitgebreid in autoschade via de verzekering of zelf betalen.
Wanneer uitbetalen een verstandige keuze is
Wij zijn een schadeherstelbedrijf, dus u mag een eerlijk verhaal van ons verwachten en niet automatisch een reparatieadvies. Er zijn situaties waarin uitbetalen gewoon de nuchtere keuze is:
- Een oudere auto met beperkte restwaarde. Komen de herstelkosten in de buurt van de dagwaarde en wilt u de auto nog een paar jaar uitrijden, dan is cosmetisch herstel zelden rendabel.
- Puur cosmetische schade die droog blijft. Een schaafplek in een kunststof bumper roest niet en heeft geen constructieve functie.
- De auto gaat op korte termijn weg en de koper verrekent de schade in de prijs, wat vaak minder scheelt dan de reparatie kost.
- U verhaalt op de tegenpartij en de auto is verder in prima staat. U krijgt dan het volle bedrag zonder eigen risico.
Wat u in al deze gevallen wél moet doen: laat de schade fatsoenlijk vastleggen. Een calculatie en foto's van een erkend schadeherstelbedrijf zijn later uw bewijs dat déze schade er toen al zat, en dat een nieuwe deuk op dezelfde plek echt nieuw is.
Wanneer wij u afraden de schade te laten zitten
Soms lijkt uitbetalen op papier aantrekkelijk en betaalt u er in de werkplaats een paar jaar later duur voor terug. Dit zijn de vier gevallen die wij het vaakst zien.
Blank plaatwerk gaat roesten
Zodra bij een deuk of kras de lak tot op het staal is doorgesneden, is de beschermlaag weg en doen vocht, strooizout en vuil hun werk. Wij zien regelmatig auto's terug waarbij een kleine, jaren geleden uitbetaalde schade is uitgegroeid tot doorgeroest plaatwerk. Dan praat u niet meer over uitdeuken en spuiten, maar over een plaatdeel vervangen. In Zuid-Limburg, met natte winters en gepekelde hellingwegen, gaat dat niet langzamer. Hoe u dat voorkomt, staat in roest aan de auto herstellen en voorkomen.
Kort gezegd: kunststof kunt u laten zitten, doorgesneden staal eigenlijk niet. Er bestaat ook een tussenoplossing: laat het plaatwerk conserveren en in de grondlaag zetten zonder de volledige afwerking. Dat is aanzienlijk goedkoper dan compleet herstel en het stopt de schade wel.
Veiligheid en de APK
Niet alle schade is cosmetisch. Beschadigde verlichting, een barst in de voorruit binnen het zichtveld van de bestuurder, scherpe uitstekende delen en een klemmend portier dat als vluchtweg moet dienen zijn punten waarop een auto bij de APK wordt afgekeurd. Wat wel en niet mag, zetten we op een rij in APK-afkeuring door schade. Twijfelt u of u er nog veilig mee rijdt, kom dan even langs: een blik van vijf minuten is gratis en geeft u zekerheid.
Sensoren, camera's en ADAS
Zit de schade bij een bumper, spiegel, ruit of grille, dan zitten daar op moderne auto's vaak radar, camera's of ultrasone sensoren achter. Een bumper die scheef blijft zitten, kan betekenen dat de noodremassistent of de dodehoekwaarschuwing net verkeerd kijkt. Dat merkt u niet in het dagelijks rijden, maar wel op het moment dat het systeem moet ingrijpen. Bij dit soort schade is uitbetalen zonder herstel zelden een goed idee.
Verkoop, inruil en lease
Een schadeverleden verdwijnt niet. Bij inruil trekt een dealer de herstelkosten van de biedprijs af, meestal ruimer dan de uitkering die u kreeg. Rijdt u lease, dan wordt de schade bij inlevering alsnog in rekening gebracht, vrijwel altijd tegen het tarief van de leasemaatschappij. Voor de praktijk rond verkoop verwijzen we u graag naar uw auto verkopen met schade.
Situaties waarin u niet vrij bent om te kiezen
- Een leaseauto. De auto is eigendom van de leasemaatschappij. Zij bepaalt of, waar en wanneer er hersteld wordt, en een uitkering gaat naar de eigenaar.
- Een gefinancierde auto. Bij een financiering staat de kredietverstrekker vaak als belanghebbende op de polis, en gaat een uitkering boven een bepaald bedrag naar de financier of rechtstreeks naar een hersteller.
- Total loss. Zijn de herstelkosten hoger dan de dagwaarde min de restwaarde, dan is uitbetalen geen keuze meer maar de afwikkeling. Wat er dan gebeurt, leest u in auto total loss, wat nu?.
- Een auto met WOK-status. Staat er "wachten op keuren" op het kenteken, dan mag de auto pas weer de weg op na herstel en een RDW-keuring. Uitbetalen zonder herstel maakt de auto simpelweg onbruikbaar.
Zo pakt u het in de praktijk aan
- Laat de schade eerst goed opnemen. Zonder onderbouwde calculatie weet u niet waarover u praat, en de verzekeraar ook niet. Wat er tijdens zo'n opname gebeurt, beschrijven we in schadeopname en schadetaxatie.
- Bepaal wie betaalt. Verhaal op de tegenpartij of claim op uw eigen casco? Dat ene onderscheid bepaalt vrijwel alles wat hierboven staat.
- Vraag het bedrag schriftelijk op. Vraag expliciet: wat keert u uit als ik niet laat herstellen, inclusief of exclusief btw, en na aftrek van welk eigen risico? Volgens de Gedragscode Claimbehandeling van het Verbond van Verzekeraars mag u een duidelijk en onderbouwd standpunt verwachten.
- Reken de premiegevolgen mee. Vraag wat een claim doet met uw schadevrije jaren en uw premie over vijf jaar. Bij kleine schades keert dat het rekensommetje soms helemaal om.
- Leg vast wat er niet hersteld is. Bewaar de calculatie en de foto's. Dat scheelt discussie bij een volgende schade, bij de APK en bij verkoop.
Veelgestelde vragen
Mag ik van mijn verzekering de schade laten uitbetalen zonder te repareren?
Ja, u bent niet verplicht uw auto te laten repareren. Verhaalt u de schade op de aansprakelijke tegenpartij, dan mag die verzekeraar geen voorwaarden aan de uitbetaling verbinden. Claimt u op uw eigen cascoverzekering, dan mag uw verzekeraar in de polisvoorwaarden wél een korting bij niet-herstel opnemen. Controleer daarom eerst uw voorwaarden.
Hoeveel krijg ik uitbetaald als ik de schade niet laat repareren?
Bij verhaal op de tegenpartij is dat in beginsel het volledige calculatiebedrag. Bij een claim op uw eigen casco keren veel verzekeraars een gekort bedrag uit, in vergelijkingen doorgaans genoemd tussen ongeveer 50 en 80 procent van de herstelkosten, verminderd met uw eigen risico en vaak exclusief btw. Het exacte percentage staat in uw polisvoorwaarden.
Krijg ik de btw uitbetaald als ik niet repareer?
Meestal niet direct. Veel verzekeraars keren bij een cascoschade de btw pas uit zodra u een herstelfactuur overlegt, omdat de btw anders vergoed wordt terwijl hij nooit betaald is. Als particulier kunt u die btw niet zelf terugvragen bij de Belastingdienst. Op een calculatie van 2.000 euro gaat het om ruim 340 euro verschil.
Kan ik de schade later alsnog laten repareren?
Ja, ook nadat het geld op uw rekening staat. Houd er wel rekening mee dat de calculatie veroudert: onderdeelprijzen en uurtarieven stijgen, en beschadigd plaatwerk kan intussen zijn gaan roesten, waardoor de reparatie duurder uitvalt dan het bedrag dat u ontving. Bij veel verzekeraars kunt u een geclaimde schade binnen twaalf maanden nog terugbetalen om uw schadevrije jaren te herstellen.
Wat gebeurt er als ik later opnieuw schade krijg op dezelfde plek?
Dan wordt het lastig. De schade-expert ziet dat er oude, niet-herstelde schade zat, en de verzekeraar kan de vergoeding voor dat deel weigeren of verrekenen omdat u daarvoor al betaald bent. Bewaar daarom altijd de calculatie en foto's van de eerdere schade, en laat vastleggen wat er destijds wel en niet is hersteld.
Kost het laten uitbetalen mij mijn schadevrije jaren?
Alleen als u op uw eigen cascoverzekering claimt. Dan telt het als schadeclaim en valt u terug op de bonus-malusladder, ongeacht of u de auto laat repareren. Verhaalt u de schade op de aansprakelijke tegenpartij, dan raakt u geen schadevrije jaren kwijt, want er wordt niet op uw eigen polis uitgekeerd.
Mag ik bij een leaseauto de schade laten uitbetalen?
Nee. Bij lease is de leasemaatschappij eigenaar en bepaalt zij of en waar er hersteld wordt, en een uitkering gaat naar de eigenaar. Laat u de schade toch zitten, dan wordt hij bij inlevering alsnog in rekening gebracht, meestal tegen het tarief van de leasemaatschappij.
Is niet-herstelde schade een probleem bij de APK?
Dat hangt van de schade af. Cosmetische lakschade of een deuk in een portier is geen APK-punt. Beschadigde verlichting, een barst in de voorruit binnen het zichtveld van de bestuurder, scherpe uitstekende delen en een niet meer functionerend portierslot zijn dat wel.
Kort samengevat
Repareren hoeft bijna nooit, maar wat u eraan overhoudt hangt volledig af van wie er betaalt. Verhaalt u de schade op een aansprakelijke tegenpartij, dan heeft u recht op de objectief berekende herstelkosten, ongeacht of u de auto laat herstellen. Claimt u op uw eigen casco, dan bepalen uw polisvoorwaarden hoeveel er overblijft na een eventuele korting, uw eigen risico en de btw, en betaalt u er bovendien met uw schadevrije jaren aan mee.
Cosmetische schade in kunststof mag wat ons betreft best blijven zitten. Doorgesneden staal, alles wat met veiligheid of de APK te maken heeft, en alles waar sensoren achter zitten: daar raden wij uitbetalen zonder herstel eerlijk af, omdat de rekening dan later gewoon groter terugkomt.
Twijfelt u over uw eigen geval? Kom langs aan de Molensingel in Maastricht of neem contact met ons op. Wij nemen de schade vrijblijvend op, maken een onderbouwde calculatie en vertellen u er eerlijk bij of herstel in uw situatie de moeite waard is. Wat wij daarbij allemaal doen, ziet u op onze pagina met diensten.
