Autoschade onderling regelen met de tegenpartij: mag het, en wat riskeert u?

"Zullen we het onderling regelen?" Op een parkeerplaats, met twee auto's die elkaar net hebben geraakt, klinkt dat als de rustigste oplossing van allemaal. Geen verzekeraar, geen gedoe, geen schadevrije jaren die sneuvelen. U spreekt een bedrag af, u geeft elkaar een hand en iedereen rijdt door.

Wij horen daarna vaak de andere helft van het verhaal. Iemand komt bij ons aan de balie met een bumper waar honderd euro voor is afgesproken, en na demontage blijkt de schade een veelvoud. Of iemand betaalde netjes contant en kreeg maanden later toch een brief van de verzekeraar van de tegenpartij. Onderling regelen mag, en soms is het de verstandigste keuze. Het werkt alleen als u weet waar de valkuilen zitten.

Mag u autoschade onderling regelen?

Ja. Er is geen enkele wet die het verbiedt.

Aansprakelijkheid voor schade is civiel recht: het is een kwestie tussen twee burgers, en die mogen daar onderling afspraken over maken. De wet regelt dat zelfs uitdrukkelijk. Zo'n afspraak heet een vaststellingsovereenkomst, geregeld in artikel 7:900 van het Burgerlijk Wetboek. De wettekst zegt dat partijen zich binden aan hun eigen vaststelling, "bestemd om ook te gelden voor zover zij van de tevoren bestaande rechtstoestand mocht afwijken". Dat is een hard feit en meteen de kern van dit onderwerp: wat u afspreekt geldt, ook als de werkelijkheid er later anders uitziet.

De wet stelt geen vormvereiste, dus een mondelinge afspraak is in beginsel geldig. Alleen kunt u een handdruk niet bewijzen, en daar gaat het in de praktijk mis. Ook de Consumentenbond raadt onderling regelen niet af, maar geeft er een voorwaarde bij: "Zet dan op papier hoe hoog de schade is, geef aan dat het om een 'finale kwijting' gaat en onderteken beiden."

De valkuil die niemand uitlegt: uw verzekeraar blijft aanspreekbaar

Stel dat u de schade veroorzaakte. U betaalde de ander 600 euro contant. Bij het herstel blijkt de rekening 2.400 euro. Kan die ander dan alsnog bij uw verzekeraar aankloppen?

Ja. Artikel 6 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) geeft de benadeelde een eigen recht op schadevergoeding, rechtstreeks tegenover uw WA-verzekeraar. Dat recht komt uit de wet, niet uit uw polis, en u kunt het niet met de tegenpartij wegcontracteren: de WAM is dwingend recht (artikel 16 WAM) en een vaststellingsovereenkomst kan geen afbreuk doen aan rechten van derden (artikel 7:903 BW).

In datzelfde artikel 6 staat wel de uitweg, letterlijk: "Het tenietgaan van zijn schuld aan de verzekerde bevrijdt de verzekeraar niet jegens de benadeelde, tenzij deze is schadeloos gesteld."

Lees dat laatste goed. Schadeloos gesteld betekent volledig. Vergoedde u de hele schade, dan is uw verzekeraar bevrijd en is er niets aan de hand. Betaalde u 600 euro terwijl de schade 2.400 euro was, dan is de ander voor het restant niet schadeloos gesteld en kan hij daarvoor gewoon bij uw verzekeraar terecht. Polisverweren als "mijn verzekerde meldde te laat" mag uw verzekeraar hem daarbij niet tegenwerpen (artikel 11 WAM).

Het resultaat is dan het slechtste van twee werelden: u bent uw 600 euro kwijt, de schade komt alsnog op uw polis, en uw schadevrije jaren gaan er alsnog af.

Hier zit de asymmetrie. Bent u de benadeelde, dan riskeert u dat u voor te weinig tekent. Bent u de veroorzaker, dan riskeert u dat u dubbel betaalt. Beide risico's verdwijnen pas als het afgesproken bedrag de werkelijke schade dekt, en dat weet u niet zolang de auto niet uit elkaar is geweest.

Waarom een bedrag op de stoep zelden klopt

Een moderne bumper is geen plaat kunststof. Achter de zichtbare bumperhuid zitten steunen, clips, een schokabsorber en een dwarsbalk, en in veel auto's ook parkeersensoren, een radar voor de adaptieve cruisecontrol of een camera. Verbogen steunen, haarscheuren in bevestigingspunten en een sensor die een paar millimeter is verschoven ziet u van buitenaf niet. Die komen pas in beeld als de bumper eraf is.

Dat is meer dan een detail. Zit er een sensor, radar of camera in het beschadigde gebied, dan moeten de rijhulpsystemen na het herstel opnieuw worden afgesteld. FOCWA, de brancheorganisatie voor schadeherstel, stelt dat ADAS-kalibratie dezelfde vanzelfsprekendheid hoort te hebben als het afstellen van koplampen na demontage. Kalibreren kost apparatuur, ruimte en tijd. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over ADAS-kalibratie na autoschade. Daar komt het lakwerk bij: lak veroudert, en om kleurverschil te voorkomen spuiten wij een aangrenzend paneel vaak mee uit.

Ons advies is daarom eenvoudig: spreek geen bedrag af voordat er een echte schadecalculatie ligt. Die is bij ons gratis en vrijblijvend. Beide partijen hebben er belang bij dat het bedrag klopt.

Melden is niet hetzelfde als claimen

Veel mensen denken dat zij de schade helemaal niet bij hun verzekeraar mogen noemen als zij het onderling regelen. Het tegenovergestelde is waar.

Artikel 7:941 BW verplicht u om de verwezenlijking van het risico zo snel als redelijkerwijs mogelijk bij uw verzekeraar te melden. Dat is een meldplicht, geen claimplicht: u kunt melden zonder een cent te claimen. Niet melden kan u later duur komen te staan, want de verzekeraar mag de uitkering verminderen met de schade die hij door het late melden lijdt, en bij opzettelijke misleiding vervalt uw recht op uitkering.

Let ook op uw polisvoorwaarden. In de voorwaarden van de ANWB Autoverzekering staat letterlijk: "Je doet niets wat nadelig voor ons is. Dat houdt ook in dat je geen toezeggingen doet en dat je over jouw schuld of aansprakelijkheid geen verklaringen afgeeft aan anderen." Een contante toezegging aan de tegenpartij botst dus rechtstreeks met de voorwaarden van een grote Nederlandse verzekeraar. Kijk na wat uw eigen polis zegt voordat u iets belooft.

Het Europees schadeformulier invullen is trouwens iets anders dan schuld bekennen. In de toelichting op het formulier staat het zo: "Het invullen en ondertekenen van het Europees schadeformulier betekent niet dat één van de partijen bij voorbaat erkent schuld aan het ongeval te hebben. U geeft slechts de feitelijke situatie weer." Vul het dus gewoon samen in. Het is het beste bewijsstuk dat u van de situatie heeft, en hoe u dat correct doet staat in ons artikel over het Europees schadeformulier invullen.

Zo regelt u het wel goed, stap voor stap

1. Wissel gegevens uit en fotografeer alles: kentekens, de stand van de auto's, de omgeving en de schade van dichtbij en van veraf. U bent wettelijk verplicht gelegenheid te geven tot vaststelling van uw identiteit (artikel 7 WVW 1994).
2. Vul samen het Europees schadeformulier in. U hoeft het niet eens te zijn over de schuldvraag om de feiten vast te leggen.
3. Laat de schade eerst calculeren. Pas dan kent u het bedrag waar u het over heeft.
4. Meld het bij uw verzekeraar zonder te claimen. Zo voldoet u aan artikel 7:941 BW en houdt u alle deuren open.
5. Zet de afspraak op papier en onderteken die allebei. Zonder document heeft u niets.
6. Betaal per bank, nooit contant, met een duidelijke omschrijving. Dat is meteen uw betaalbewijs.
7. Bewaar alles minimaal vijf jaar, om de reden die hieronder staat.

Wat er in de afspraak hoort te staan

• De volledige namen en adressen van beide bestuurders, en apart de kentekenhouder als dat iemand anders is
• De kentekens, merken en modellen van beide auto's
• Datum, tijdstip en plaats van de aanrijding, zo exact mogelijk
• Een feitelijke omschrijving van de toedracht en de schade, met de foto's en de schadecalculatie als bijlage
• Het exacte bedrag in cijfers en letters, het IBAN en de uiterste betaaldatum
• Een bepaling dat bij te late betaling de wettelijke rente van artikel 6:119 BW verschuldigd is
• Finale kwijting over en weer: na ontvangst van het bedrag hebben partijen niets meer van elkaar te vorderen uit deze aanrijding, ook als de werkelijke schade hoger of lager blijkt
• De vermelding dat het uitsluitend om materiële schade gaat en dat er geen letsel is
• Plaats, datum en beide handtekeningen, met de naam in blokletters eronder

Dit is een model ter illustratie en geen juridisch advies. Twijfelt u over de formulering, leg die dan voor aan uw rechtsbijstandverzekeraar of het Juridisch Loket.

Hoe lang kan de tegenpartij nog terugkomen?

"Het is toch al maanden geleden" is helaas geen geruststelling.

Alle drie zijn harde feiten uit de wettekst. Zijn er gegevens uitgewisseld, dan begint die termijn van vijf jaar in de praktijk op de dag na het ongeval. Een getekende overeenkomst met finale kwijting is dus vijf jaar lang uw enige verdediging tegen een claim die alsnog binnenkomt.

Het alternatief dat vaak beter uitpakt

Veel mensen kiezen voor onderling regelen om één reden: zij willen hun schadevrije jaren behouden. Dat is een legitiem motief, want sinds 2016 schrijft Bedrijfsregeling 11 een vaste terugval voor en verliest u bij een schuldschade vijf schadevrije jaren.

Daar bestaat een veiliger route voor. Veel verzekeraars laten u een afgewikkelde schade terugkopen: u betaalt het uitgekeerde bedrag terug en de schade telt alsnog niet mee voor uw schadevrije jaren. De ANWB Autoverzekering noemt een termijn van 24 maanden na de schadeafwikkeling, Centraal Beheer 1 jaar na de laatste betaling. De termijn verschilt per verzekeraar, controleer die van uzelf.

Zo houdt u de bescherming van artikel 6 WAM, komt er geen naclaim, en beslist u pas of terugkopen voordelig is als de rekening definitief is. Hoe u die rekensom maakt, leest u in ons artikel over autoschade via de verzekering of zelf betalen.

Voor de duidelijkheid: zolang u niets claimt, komt er ook niets in Roy-data terecht en verliest u geen schadevrije jaren. Stichting EPS, die Roy-data beheert, zegt het zelf: "Ook kun je ervoor kiezen een schade zelf te betalen in plaats van te claimen bij je verzekeraar. Dan verlies je geen schadevrije jaren." Dat klopt, het is alleen niet het hele verhaal.

Wanneer u het nooit onderling regelt

• Er is letsel, hoe licht ook. Ook een stijve nek die pas de volgende dag opkomt. Letselschade laat zich niet in een handdruk afwikkelen en kent een ander verjaringsregime.
• De tegenpartij rijdt door zonder gelegenheid te geven zijn identiteit vast te stellen. Dat is strafbaar op grond van artikel 7 WVW 1994. Doe aangifte.
• U vermoedt alcohol of drugs (artikel 8 WVW 1994). Laat de politie komen, anders verliest u het bewijs.
• De tegenpartij heeft geen rijbewijs of is onverzekerd. Onverzekerd rijden is strafbaar op grond van artikel 30 WAM.
• U bent het oneens over de toedracht. Laat het dan bij de verzekeraars. Daar staat u sterker dan in een discussie op straat.

Zijn er gewonden, bel dan 112. Voor niet-spoed is de politie bereikbaar via 0900-8844.

Als de tegenpartij niet betaalt

Een getekende overeenkomst is een gewone overeenkomst, dus u kunt nakoming vorderen. Vanaf het moment dat de ander in verzuim is, loopt de wettelijke rente van artikel 6:119 BW. Die staat sinds 1 januari 2026 op 4 procent voor niet-handelstransacties, dus voor afspraken tussen particulieren. Het percentage van ruim 10 procent dat op veel incassosites staat is de handelsrente en geldt hier niet.

Komt u er niet uit, dan behandelt de kantonrechter geldvorderingen tot 25.000 euro (artikel 93 Rv) en heeft u geen advocaat nodig. Het griffierecht voor een particuliere eiser is in 2026 265 euro bij vorderingen tussen 1.500 en 12.500 euro, plus deurwaarderskosten. Alleen wie de zaak start betaalt griffierecht.

Eén verwachting moeten wij wegnemen: het Waarborgfonds Motorverkeer helpt hier niet. Dat fonds is er voor schade door een onbekende, onverzekerde of gestolen auto (artikel 25 WAM). Een bekende, keurig verzekerde tegenpartij die zijn afspraak niet nakomt valt daarbuiten.

Veelgestelde vragen

Mag je autoschade onderling regelen met de tegenpartij?

Ja. Er is geen wettelijk verbod. Aansprakelijkheid is civiel recht en u mag daar samen afspraken over maken, in de vorm van een vaststellingsovereenkomst (artikel 7:900 BW). De risico's zitten niet in een verbod, maar in het eigen recht van de benadeelde tegenover uw WA-verzekeraar (artikel 6 WAM) en in uw polisvoorwaarden.

Wat is finale kwijting precies?

Finale kwijting betekent dat u na betaling niets meer van elkaar te vorderen heeft uit die aanrijding. Het werkt beide kanten op: blijkt de schade hoger dan afgesproken, dan kan de benadeelde het verschil niet alsnog opeisen. Dat is de bedoeling van zo'n overeenkomst. Zet het expliciet in de tekst en teken pas als u weet wat het herstel kost.

Kan de tegenpartij toch nog bij mijn verzekeraar aankloppen nadat wij het onderling hebben geregeld?

Ja, voor het deel dat u niet heeft vergoed. Artikel 6 WAM geeft de benadeelde een eigen recht tegenover uw WA-verzekeraar. Die is alleen bevrijd als de benadeelde volledig "schadeloos gesteld" is. Betaalde u te weinig, dan komt het restant alsnog bij uw verzekeraar terecht, inclusief de gevolgen voor uw schadevrije jaren.

Kost onderling regelen mij schadevrije jaren?

Nee, zolang er niets bij een verzekeraar wordt geclaimd. Wat niet wordt geclaimd, komt niet in Roy-data en telt niet mee. Wordt de schade later alsnog geclaimd, dan telt die wel gewoon mee.

Moet ik de schade nog bij mijn verzekeraar melden als ik het onderling regel?

Melden en claimen zijn twee verschillende dingen. Artikel 7:941 BW verplicht u de gebeurtenis zo snel als redelijkerwijs mogelijk te melden, ook als u niets claimt. Niet melden kan later leiden tot vermindering of verval van uw eigen recht op uitkering.

Wat als de schade achteraf veel hoger blijkt dan het afgesproken bedrag?

Met een getekende finale kwijting heeft de benadeelde in beginsel geen verhaal meer. Een beroep op dwaling (artikel 6:228 BW) slaagt zelden, omdat onzekerheid over de omvang juist het onderwerp van de afspraak was en daarmee voor eigen rekening komt. Alleen als de ander bewust informatie achterhield of onjuiste informatie gaf, ligt het anders.

Mag ik ter plekke zeggen dat het mijn schuld was?

De feiten beschrijven mag altijd: waar u reed, wat u deed, wat u raakte. Aansprakelijkheid erkennen is iets anders, en veel polissen verbieden dat uitdrukkelijk. De beoordeling van de aansprakelijkheid ligt bij de verzekeraar.

Kort samengevat

Onderling regelen mag, mits u drie dingen doet: eerst laten calculeren, daarna pas een bedrag afspreken, en die afspraak met finale kwijting op papier zetten en beiden ondertekenen. Betaal per bank en bewaar alles vijf jaar. Wat u vooral niet doet, is op de stoep een bedrag noemen: de schade achter een bumper is bijna altijd groter dan wat u ziet, en met een te laag bedrag komt de rest via artikel 6 WAM alsnog bij uw verzekeraar terug. Bij letsel, doorrijden, alcohol of onenigheid over de toedracht hoort de zaak bij de politie en de verzekeraars.

Twijfelt u wat die schade werkelijk kost? Rijd even bij ons langs aan de Molensingel in Maastricht. Wij kijken ernaar en maken een vrijblijvende schadecalculatie, of u de schade nu via de verzekering laat lopen of onderling regelt. U weet dan waar u over praat voordat u iets ondertekent. Neem gerust contact op of bekijk wat wij doen.