Ja, een gordelspanner kan geactiveerd zijn zonder dat de airbag opent, en u kunt dat herkennen aan een stugge of blokkerende gordel, een verkreukelde of verkleurde gordelband en een brandend SRS-lampje. Beide onderdelen krijgen hun signaal van hetzelfde sensorsysteem, maar ze reageren op verschillende drempels. Laat de gordel en spanner na elke aanrijding controleren, ook als het interieur er onaangeroerd uitziet.
Wat doet een gordelspanner tijdens een botsing?
Een gordelspanner is een pyrotechnisch onderdeel dat bij een aanrijding binnen een fractie van een seconde de gordel strak trekt. Daardoor zit u stevig in uw stoel en vangt de airbag u op de juiste afstand op.
Een gordel zit in het dagelijks gebruik bewust ruim. U kunt bewegen, naar het dashboardkastje reiken en achteromkijken. Bij een klap is die speling gevaarlijk, omdat u eerst naar voren schiet en pas daarna wordt tegengehouden.
De spanner haalt die speling weg. Een kleine lading in de gordelrol of het gordelslot trekt de band in één beweging terug. Het proces is eenmalig: de lading is daarna verbruikt.
De spanner werkt samen met de airbag en de gordelkrachtbegrenzer, die de band daarna iets laat uitlopen om de druk op uw borst te beperken. Na een aanrijding is het daarom verstandig het hele veiligheidssysteem te bekijken. In onze uitleg over het interieur controleren na aanrijding staat welke delen u zelf kunt nalopen en welke een specialist moet beoordelen.
Kan de spanner activeren zonder geopende airbag?
Ja, de gordelspanner kan afgaan terwijl de airbag gesloten blijft. Beide onderdelen worden aangestuurd door aparte drempelwaarden in de airbagcomputer.
De spanner heeft een lagere drempel dan de airbag. Dat is logisch: een gordel strak trekken is een mildere ingreep dan een airbag openen. Een airbag is voor een lichte botsing niet nodig en kan zelf letsel veroorzaken als hij onnodig opent.
Daardoor kan de spanner afgaan bij een lichte frontale botsing, een aanrijding tegen een paal of stoeprand of een zeer harde noodremming met een klap erachteraan. De bumper kan dan nog redelijk heel lijken. De airbag blijft dicht, maar de gordel is wel gebruikt.
Dat verklaart het gevoel dat veel automobilisten beschrijven: de gordel voelt na de klap anders. Is wel een airbag geopend, dan is de spanner vrijwel altijd ook afgegaan. Wat daarna volgt, leest u in ons artikel over airbags afgegaan na een ongeluk, inclusief de kosten en de vraag wanneer een auto economisch total loss is.
Welke signalen en foutcodes wijzen op activering?
U herkent een geactiveerde spanner aan een stug aanvoelende of vastzittende gordel, een verkreukelde of verkleurde gordelband, losse onderdelen bij de gordelrol of het slot en een SRS-waarschuwingslampje met een foutcode. Eén signaal is al reden om de auto te laten nakijken.
Het SRS-lampje is het duidelijkste teken. Het systeem registreert een activering en slaat die op als foutcode in de airbagcomputer. Die code leest een specialist uit met diagnoseapparatuur. De codes verschillen per merk en model, dus een algemene lijst helpt u niet verder.
Wissen van de melding lost niets op. De spanner is dan nog steeds verbruikt en de computer kan de storing opnieuw melden. Lees waarom dat niet kan in ons artikel over een SRS-lampje dat brandt na schade.
| Signaal | Wat u ziet of voelt | Wat het kan betekenen |
|---|---|---|
| Gordel vast of stug | De band komt niet meer soepel uit de rol of trekt niet meer terug | Spanner is afgegaan, rol is geblokkeerd |
| Gordelband beschadigd | Verkreukelde, geschroeide of gesmolten plekken | Hitte of kracht van de spanner of van de klap |
| Gordel te los of te strak | De band zit anders om u heen dan voor de botsing | Spanner heeft de band teruggetrokken |
| Losse onderdelen | Plastic kapjes of afdekkingen bij rol of slot zijn verschoven | Mechanische werking van de spanner |
| SRS-lampje | Lampje blijft branden of knippert na het starten | Foutcode in de airbagcomputer, systeem niet betrouwbaar |
| Poederachtige geur | Lichte rooklucht of stof in de cabine | Een pyrotechnische lading is afgegaan |
Een brandend SRS-lampje betekent dat het systeem bij een volgende botsing niet zeker werkt. Rijd in die situatie niet door alsof er niets aan de hand is.
Moet ook de gordel worden vervangen?
Ja, een geactiveerde spanner is eenmalig gebruikt. De gordel en de spanner worden vervangen, de sensoren worden gecontroleerd en zo nodig vervangen, en het systeem wordt opnieuw gekalibreerd. Dat hoort bij professioneel schadeherstel.
De spanner zit meestal ingebouwd in de gordelrol of het slot. U kunt hem daarom niet los vervangen en de gordel blijft niet bruikbaar. De band kan bovendien rekken of beschadigd zijn door de kracht die erop heeft gestaan.
Het herstel omvat doorgaans de volgende stappen:
- De foutcodes uitlezen en de activering vastleggen.
- De gordel met spanner vervangen, met onderdelen die voor uw model bedoeld zijn.
- De sensoren en bekabeling controleren en zo nodig vervangen.
- De airbagcomputer resetten of vervangen, afhankelijk van wat er is opgeslagen.
- Het systeem testen en bevestigen dat het SRS-lampje uitblijft.
Vraag na afloop om een rapport of document waaruit het herstel blijkt. Dat bewijst dat de veiligheidsonderdelen zijn vervangen en kan later meetellen bij een verkoop. Bij Aantoonbaar Veilig Herstel staan de uitgevoerde veiligheidswerkzaamheden op papier. In ons artikel over airbag herstel controleren leest u welke documenten u mag verwachten.
Dekt uw verzekering de schade, dan valt dit onder het herstel van de aanrijding. Het eigen risico geldt, en de gevolgen voor uw schadevrije jaren en no-claimkorting hangen af van uw polis en van wie de schade veroorzaakte. U heeft de vrije reparatiekeuze: u mag zelf kiezen waar de auto wordt hersteld. Bij oudere auto's kan de som van gordel, sensoren en overige schade de dagwaarde naderen. De restwaarde en de vraag of de auto economisch total loss is, spelen dan mee.