U opent het portier en ineens ligt er een fietser naast uw auto, of een scooter rijdt er vol tegenaan. Een aanrijding door het openen van een portier gebeurt in een paar seconden, maar de vraag wie aansprakelijk is, blijft vaak weken liggen. In dit artikel leest u wat de verkeersregels zeggen, hoe het zit bij een fietser, scooter, auto of passagier, en waar een schadehersteller naar kijkt als uw eigen portier een klap heeft gehad.
Wat de verkeersregels zeggen over het openen van een portier
In het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) staat geen artikel dat letterlijk over het openen van een portier gaat. Het artikel waar rechters naar kijken is artikel 54 RVV 1990 over bijzondere manoeuvres: "Bestuurders die een bijzondere manoeuvre uitvoeren, zoals wegrijden, achteruitrijden, (...) en van rijstrook wisselen, moeten het overige verkeer voor laten gaan."
Uitstappen staat niet in dat rijtje. Het gerechtshof Den Haag oordeelde in 2026 dat de opsomming niet volledig is bedoeld en dat uitstappen uit een auto of bestelbus er ook onder valt. Wie uit een stilstaande auto stapt, moet het overige verkeer dus laten voorgaan. Hetzelfde hof had in 2020 in een civiele zaak al als uitgangspunt genomen dat het openen van een portier aan de kant van de rijbaan een bijzondere manoeuvre is.
Daarnaast geldt artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW) voor iedereen, ook voor passagiers: het is verboden zich zo te gedragen dat gevaar op de weg ontstaat of het verkeer wordt gehinderd. Een portier openen in het pad van een passerende fietser of scooter valt daar in de regel onder.
Een fietser rijdt tegen uw geopende portier
Bij een aanrijding tussen een auto en een fietser denken veel mensen meteen aan artikel 185 WVW, de bijzondere bescherming voor fietsers en voetgangers. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over een aanrijding met een fietser. Bij een geparkeerde auto ligt het minder eenvoudig: artikel 185 geldt voor een motorrijtuig "waarmee op de weg wordt gereden". Een geschillencommissie van het Verbond van Verzekeraars vatte de rechtspraak zo samen: stilstaan valt wel onder deelname aan het verkeer, parkeren niet, en veel hangt af van de omstandigheden.
In de praktijk is die vraag vaak niet doorslaggevend. Wie zonder goed te kijken een portier opent terwijl er een fietser aankomt, maakt zelf een verkeersfout. Dan is er ook zonder artikel 185 aansprakelijkheid op grond van de gewone regels voor onrechtmatige daad (artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek). Heeft de fietser zelf ook een fout gemaakt, bijvoorbeeld rijden zonder licht in het donker, dan kan dat de vergoeding beperken.
Een portieraanrijding met letsel kan ook strafrechtelijke gevolgen hebben. In de zaak bij het hof Den Haag reed een dertienjarige op een fatbike tegen het portier van een bestelbus en raakte zwaargewond. De bestuurder had één keer in zijn spiegel gekeken, pakte daarna zijn tas en opende het portier zonder opnieuw te kijken. Het hof vond hem aanmerkelijk onvoorzichtig en onoplettend (artikel 6 WVW) en legde een taakstraf van 80 uur op, plus een voorwaardelijke rijontzegging van zes maanden.
Een scooter of motor rijdt tegen het portier
Een bromfiets of snorfiets is wettelijk een motorrijtuig. Artikel 185 lid 3 WVW sluit schade aan "een ander motorrijtuig in beweging" uit van de bijzondere bescherming. Een scooterrijder valt daarom terug op de gewone schuldregels, zoals bij een aanrijding tussen twee auto's.
Dat betekent niet dat hij kansloos is. In de civiele zaak bij het hof Den Haag in 2020 reed een motorrijder over een fietsstrook om voor te sorteren, met ongeveer 40 km/u. Een geparkeerde automobilist opende zijn linkerportier en de motorrijder botste ertegen. Het hof oordeelde dat de automobilist het passerende verkeer had moeten laten voorgaan en rekening had moeten houden met verkeer op de fietsstrook. De automobilist kreeg zijn eigen schade niet vergoed van de motorrijder.
Een auto rijdt tegen het openstaande portier
Rijdt u met uw auto tegen een portier dat net wordt geopend, dan is de uitkomst minder voorspelbaar. Het Kifid behandelde in 2021 zo'n zaak in een smalle straat met geparkeerde auto's. De commissie vond dat de tegenpartij een fout had gemaakt door het portier te openen. Maar de bestuurder die ertegen reed, kon niet aantonen dat hij zijn snelheid had aangepast aan een straat waar portieren open kunnen gaan. De schade werd 50/50 verdeeld. Een geslaagd beroep op overmacht komt zelden voor: dan mag u als bestuurder rechtens geen enkel verwijt te maken zijn.
Hebben beide auto's een cascoverzekering, dan verdelen verzekeraars die cascoschade onderling volgens vaste afspraken, de OVS. Daarin geldt het "openen dan wel open laten staan van een portier" als bijzondere verrichting, in het nadeel van de auto met het open portier. Volgens de geschillencommissie staat een portier dat nog niet helemaal dicht is, daarbij gewoon open. Meer over hoe de schuld na een botsing wordt verdeeld, leest u in ons artikel over de schuldvraag bij een aanrijding.
Als een passagier het portier opent
Een passagier is geen bestuurder, maar artikel 5 WVW geldt voor iedereen. Opent een passagier zonder te kijken het portier tegen een fietser of scooter, dan is die passagier in beginsel zelf aansprakelijk.
Voor de schadeafhandeling is de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (WAM) belangrijk. Artikel 3 schrijft voor dat de verplichte WA-verzekering van de auto de aansprakelijkheid dekt van de bezitter, houder en bestuurder, "alsmede van degenen die daarmede worden vervoerd". De claim van de fietser of scooterrijder loopt daardoor meestal via de WA-verzekering van de auto. Of dat gevolgen heeft voor de schadevrije jaren van de verzekeringnemer, hangt af van de polis: vraag het uw verzekeraar.
Wat u direct doet na een portieraanrijding
- Zorg eerst voor de veiligheid en help het slachtoffer. Bel 112 bij letsel.
- Blijf ter plaatse. Artikel 7 WVW verbiedt het verlaten van de plaats van een ongeval met letsel of schade, tenzij u uw identiteit en die van de auto behoorlijk hebt laten vaststellen.
- Maak foto's van de stand van het portier, de schade, de afstand tot de fietsstrook of rijbaan en het parkeervak.
- Noteer namen en telefoonnummers van getuigen.
- Vul bij een botsing tussen motorrijtuigen samen het Europees schadeformulier in. Op het formulier staat een apart vakje voor het openen van een portier. Een door beide partijen ondertekend formulier geldt als bewijs, dus teken niets waar u het niet mee eens bent.
Schade aan uw eigen portier: waar een schadehersteller naar kijkt
Een portier dat wordt geraakt terwijl het openstaat, krijgt een andere klap dan een portier dat dicht zit. De kracht komt op de buitenrand en duwt het portier verder open dan de bedoeling is. De schade zit daardoor vaak niet alleen in de deurhuid.
- Scharnieren en scharnierstijl. Is het portier voorbij de normale stand doorgeduwd, dan kunnen de scharnieren verbogen zijn of kan de bevestiging aan de stijl van de carrosserie zijn vervormd. Dat is meetwerk, geen kwestie van op het oog uitdeuken.
- Deurvanger. Het onderdeel dat het portier in een paar standen vasthoudt en de maximale opening begrenst, kan breken of uit de bevestiging scheuren.
- Aansluiting en spleten. Een schadehersteller controleert of de naden rondom het portier gelijk lopen met het spatbord en de dorpel, en of het portier soepel in het slot valt zonder dat u hoeft te smijten.
- Spatbord en voorkant van het portier. Een doorgedrukt portier kan met de voorrand tegen het spatbord komen. Daar zit dan lakschade of een deuk.
- Rubbers en afdichting. Een portier dat niet meer goed aansluit, kan windgeruis of lekkage geven.
- Bekabeling. Tussen carrosserie en portier lopen kabels voor ramen, spiegel en vergrendeling. Een te ver geopend portier kan die doorvoer belasten.
Of een portier hersteld of vervangen wordt, hangt af van hoe ver de vervorming gaat. Een deuk in de deurhuid is vaak te herstellen, een verwrongen deurframe meestal niet. Bij ons in Maastricht kunt u langskomen voor een vrijblijvende beoordeling.
De Dutch Reach: portier openen met de verste hand
Een eenvoudige gewoonte maakt uitstappen veiliger: open het portier met de hand die het verst van de deur zit. Voor de bestuurder van een auto met het stuur links is dat de rechterhand. Uw bovenlichaam draait dan vanzelf mee, zodat u over uw schouder kijkt en een naderende fietser ziet. Het hof Den Haag noemde in zijn uitspraak dat er in de Nederlandse rijopleiding en het examen aandacht is voor deze methode, die in het buitenland bekendstaat als de "Dutch Reach". Een wettelijke plicht is het niet. Kijk in elk geval opnieuw vlak voordat u het portier opent, ook als u even daarvoor al in de spiegel keek. In een binnenstad als Maastricht met veel fietsers is dat geen overbodige luxe.
Veelgestelde vragen
Wie is aansprakelijk als een fietser tegen mijn portier rijdt?
Meestal degene die het portier opende. Volgens de rechtspraak moet wie uitstapt het overige verkeer laten voorgaan (artikel 54 RVV 1990). Heeft de fietser zelf ook een fout gemaakt, dan kan de vergoeding lager uitvallen.
Ik ben met mijn auto tegen een open portier gereden, wie betaalt?
Dat hangt af van de omstandigheden. Wie het portier opende terwijl u passeerde, maakte een fout, maar u moet ook uw snelheid aanpassen in een straat met geparkeerde auto's. In een zaak bij het Kifid werd de schade daarom 50/50 verdeeld.
Een passagier opende het portier, welke verzekering betaalt?
De passagier is in beginsel zelf aansprakelijk. De wet schrijft voor dat de WA-verzekering van de auto ook de aansprakelijkheid van passagiers dekt, dus de claim loopt meestal via die verzekering. Vraag uw verzekeraar wat dit betekent voor uw schadevrije jaren.
Is een portier openen zonder te kijken strafbaar?
Het kan strafbaar zijn als er gevaar of hinder ontstaat (artikel 5 WVW). Raakt iemand gewond, dan kan het om een overtreding van artikel 6 WVW gaan. In 2026 kreeg een bestuurder daarvoor een taakstraf en een voorwaardelijke rijontzegging.
Moet een portier na een aanrijding altijd vervangen worden?
Nee. Een deuk in de buitenkant is vaak te herstellen. Zijn de scharnieren, de deurvanger of het deurframe vervormd, dan zijn vervanging van onderdelen en uitlijnen nodig. Een schadehersteller kan dat beoordelen.
Kort samengevat
Wie een portier opent, moet het overige verkeer laten voorgaan. Rechters lezen dat in artikel 54 RVV 1990, en artikel 5 WVW geldt voor iedereen, ook voor passagiers. Bij een fietser of scooter ligt de aansprakelijkheid meestal bij degene die het portier opende. Bij een botsing tussen twee auto's kan de schade worden verdeeld. Opent een passagier het portier, dan loopt de claim meestal via de WA-verzekering van de auto. Heeft uw eigen portier een klap gehad, laat dan ook de scharnieren, de deurvanger en de aansluiting controleren. Neem gerust contact met ons op voor een beoordeling.
